Posiadasz dostęp tylko do fragmentu książki. Sprawdź czy inna biblioteka ma dostęp do tej publikacji.

Posiadasz kod PIN albo Konto zdalne?
Dodaj bibliotekę (wymagane logowanie)
Przedmowa
Płećstanowikluczowywymiarżyciaosobistego,relacjispołecz-
nychikultury.Toarena,naktórejwpraktycemierzymysię
zpoważnymiproblemamidotyczącymisprawiedliwości,tożsa-
mości,anawetprzetrwania.
Płećjestrównieżprzedmiotemlicznychuprzedzeń,mitów
izwykłychkłamstw.Zdaniemwielukobietyimężczyźni
przeciwieństwamipodwzględempsychologicznym,mężczyzn
charakteryzujewyższypoziominteligencjiiwiększaskłonność
doagresji,awzorcepłciowepozostająniezmienne.Wszystkiete
przekonaniabłędne.Wieleosóbmyśliomęskości,kobieco-
ściirelacjachpłciwyłączniewkategoriachwłasnego,lokalnego
systemurólpłciowych.Niedostrzegająogromnegobogactwa
wzorcówpłciowych,istniejącychwróżnychkulturachiokre-
sachhistorycznych.
Analizyiteoriezdziedzinynaukhumanistycznychzapew-
niająnamjednaknarzędzia,dziękiktórymmożemyobalić
uprzedzeniaizrozumiećrzeczywistość.Wtejksiążcepodejmu-
próbęprzedstawieniaproblematykipłciwsposóbprzejrzysty
ispójnyteoretycznie,odwołującsiędobadańiuwzględniając
perspektywęglobalną.
Zmyśląoosobach,dlaktórychjesttopierwszykontaktzso-
cjologiąpłci,prezentujępodstawoweustaleniawkluczowych
kwestiachikreślęmapęteoriiorazpolemik.Czytelnikomzazna-
PRZEDMOWA
10
jomionymzomawianątematykąproponujęzintegrowanepo-
dejście,którełączyrozmaitezagadnienia,począwszyodróżnic
fizycznychiosobowościowych,pogospodarkęglobalnąipokój
naświecie.Chcączrozumiećtekwestie,musimywykroczyćpoza
tradycyjnegranicemiędzydyscyplinaminaukowymi.Ztegopo-
woduodwołujęsiędocałegospektrumnaukhumanistycznych:
psychologii,socjologii,naukpolitycznych,kulturoznawstwa,
pedagogikiihistorii.
Psychologiainaukispołecznetostosunkowomłodedziedzi-
nyakademickie.Gromadząwiedzęstopniowopoprzezbadania
empiryczneirozważaniateoretyczne.Humaniścimusząaktyw-
nieposzukiwaćnowychinformacji,równocześniedopuszczając
krytykęimożliwośćodejściaodnieaktualnychjużkoncepcji.
Kiedyobaprocesyprzebiegająsprawnie,naukihumanistyczne
pozwalająskutecznieobjaśniaćnaszeżyciespołeczne.
Upodłożawspółczesnychstudiównadpłciąleżywalkako-
bietorównouprawnienie.Przyczynajestprosta:większość
porządkówpłcinaświeciestawiawuprzywilejowanejpozycji
mężczyznidyskryminujekobiety.Tofakt,jednakpodokład-
niejszejanaliziecałakwestiaokazujesiębardziejskomplikowa-
na.Przywilejeidyskryminacjaprzybierająrozmaiteformy,od
czystosymbolicznychprzejawówpobrutalneaktyprzemocy.
Stopieńnierównościpłciwposzczególnychkrajachmożebyć
różny.Zaprzywilejepłacisięniekiedywysokącenę.Podważyć
możnanawetdefinicjętego,ktojestmężczyzną,aktokobietą.
Kwestiepłcidotycząwrównejmierzemężczyzn,cokobiet.
Takietematyjakwzorymęskości,modeleojcostwa,organizacje
mężczyzn,męskaprzemoc,edukacjachłopców,zdrowiemęż-
czyznizaangażowaniemężczyznwwalkęorównośćpłcistały
siędziśprzedmiotemdebatypublicznejiszerokozakrojonych
analiz.Wtejksiążcewplatamjewpanoramępłci.
Uwzględniamteżfakt,żereformyporządkówpłciirozwój
socjologiipłcitozjawiskaogólnoświatowe.Należypodkreślić,
Przedmowa
żeintelektualiścizEuropyiAmerykiPółnocnejodegraliważną
11
rolęwprzybliżaniutejproblematyki.Niemniejjednakperspek-
tywapółnocnejpółkuliniejestjedynymmożliwympunktem
widzenia.Ztegopowodupoświęcamdużomiejscabadaniom
iteoriom,którepowstająpozaglobalnąmetropolią,wtakróż-
nychmiejscachjakŁotwa,Chile,Australia,zachodniaipołu-
dniowaAfrykaczyJaponia.
Międzynarodowepodejściedostudiównadpłciąjestdziś
szczególniepotrzebne.Pogłębiającasięwspółzależnośćgospo-
darcza,powstanieglobalnychśrodkówmasowegoprzekazu,
wzajemnepowiązaniasystemówpolitycznych,awięczjawiska
łącznieokreślanemianemDglobalizacji”,mająistotnekonse-
kwencjedlaproblematykipłci.Nanaszychoczachkształtują
sięnoweporządkipłci:poprzezmigracjęsiłyroboczej,wtrans-
narodowychkorporacjachinarynkachglobalnych,wtrans-
narodowychmediachimiędzynarodowychstrukturachpań-
stwowych.Wszędzietamrodząsięnowetożsamościiruchy
społeczne,ainformacjeonichdocierajądokażdegozakątka
planety.
Światstoiprzednowymi,palącymikwestiamidotyczącymi
płci.Wzasadziewyłaniasięnowasferapolitykipłciowej,wktó-
rejstawiasiępytaniaoprawaczłowieka,równośćekonomiczną,
wpływdziałańczłowiekanaśrodowisko,relacjemiędzypokole-
niowe,przemocidobrobyt.
Jeślichcemy,żebynoweporządkipłcibyłysprawiedliwe,
pokojoweietycznecowcaleniejestprzesądzonetopotrze-
bujemyugruntowanejwiedzyidogłębnegozrozumieniakwestii
płci.Gromadzenietejwiedzypowinnobyćwspólnymzadaniem
całegoświata.Mamnadzieję,żepomożewtymmojaksiążka.
Pierwszewydanie,napisanepoangielsku,zostałoprzetłumaczo-
nenajęzykwłoski,grecki,chiński,szwedzkiijapoński.Wdru-
gimwydaniupoświęcamwięcejmiejscabadaniommiędzynaro-
dowym,chcącwtensposóbpodtrzymaćdialogglobalny.
PRZEDMOWA
12
Książka,którapróbujepodsumowaćwiedzęnatematroz-
ległejdziedziny,musiodwoływaćsiędodokonańwieluludzi
pracownikównaukowych,teoretyków,działaczyspołecznych
itychwszystkich,którzyuczestnicząwprojektachbadawczych
wcharakterzeDbadanych”.Działaczkiruchuwyzwoleniakobiet
podkreślały,żeideepowstająwspólnymwysiłkiemzbiorowości,
costarałamsięuwzględnićwtekście.
Równocześniekażdaksiążkaodzwierciedlaosobowość
iprzekonaniaautora.Zzawodujestembadaczkąspołeczną
zdługimstażembadawczymiakademickim.Wswojejpracy
zajmujęsięnietylkoproblematykąpłci,lecztakżezagadnie-
niemklasspołecznych,edukacji,rozwojudzieckaiteoriiso-
cjologicznych.WiększośćżyciaspędziłamwAustralii,bogatym
krajunaperyferiachzglobalizowanegoświata,ukształtowanym
przezbrytyjskichosadników.Czytamwkilkujęzykach,alewy-
łącznieeuropejskich,coograniczamojąznajomośćmiędzyna-
rodowychbadańidyskusjinaukowych.Staramsięposzerzyć,
korzystającztłumaczeńipodróżującpoświecie.Odwiedziłam
bliskotrzydzieścikrajów,awwiększościnawiązałamkontakt
zlokalnymibadaczamispołecznymi.
Omawianekwestieinteresująmnienietylkozewzględówza-
wodowych,lecztakżezprzyczynosobistych.Wielebadańopra-
cowałamzmyśląotym,żebypomócwewprowadzeniureformna
rzeczrównościpłci,naprzykładwadministracjipublicznej,albo
wspieraćkampaniespołecznewrodzajuprogramówprofilaktyki
AIDS.Politykapłciowawzwiązkachinteresujemniedlatego,że
przezdwadzieściadziewięćlatdyskutowałamoniejidoświad-
czałamjejnawłasnejskórzerazemzmojąpartnerką.Relacje
międzyrodzicamiadziećmiinteresująmniedlatego,żejestem
rodzicemprzezwielelatsamotniewychowywałamcórkę.Moje
osobistedoświadczeniapłcipełnesprzeczności.Byćmożejako
transseksualnakobietapodchodzęzwiększąempatiądoosób
niemieszczącychsięwtradycyjnychpodziałachpłciowych.
Przedmowa
Wtekściewymieniamwiększośćautorów,doktórychprac
13
nawiązuję.Szczególnepodziękowanianależąsię:JohnowiFi-
sherowizapomocwzbieraniuinformacji;ChristabelDraffinza
wsparcieasystenckie;PatriciiSelkirkzaspecjalistycznąwiedzę
zdziedzinybiologii;CarolHagemann-Whitezapostawienie
kluczowychpytańoteorięipolitykę;RobertowiMorrellowi,
UlliMüller,TadzeFutoshiemuiTeresieValdćszaotwarcie
przedemnąnieznanychświatówkulturowych;ToniSchofield
zadopominaniesięojednoznacznośćwywodu;LinWalkerza
domaganiesięspójności;KirstenGomardzawymaganieprecy-
zji.Dziękujęimireszcieprzyjaciółzaogromnąpomoc.Trudno
miwyrazić,jakogromnymwsparciemiinspiracjąbyładlamnie
KylieBenton-Connell.książkędedykujępamięcijejmatki,
mojejpartnerki,PamBenton.Epigrafnapierwszejstronieto
fragmentwierszaTheSecondAnniversarie,któregoautoremjest
JohnDonne,ulubionypoetaPam.
RaewynConnell
UniwersytetwSydney

Posiadasz dostęp tylko do fragmentu książki. Sprawdź czy inna biblioteka ma dostęp do tej publikacji.

Posiadasz kod PIN albo Konto zdalne?
Dodaj bibliotekę (wymagane logowanie)