Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
1.1.Ontologiastratyfikacjispołeczno-gospodarczej
19
Zkoleiograniczeniazwiązanezfunkcjonowaniemposzczególnychpod-
miotówwgospodarce,wynikającebezpośredniozfaktuwystępowaniainte-
rakcjipomiędzynimi,prowadządookreślaniagranicposzczególnychwarstw.
Wejściedookreślonejwarstwyjestfunkcjąumiejętnościodnalezieniasię
wkonkretnychuwarunkowaniachregulacyjno-realnych,cowięcej-zdolno-
ścidopokonywaniabarier,któreteuwarunkowaniastawiająprzedposzcze-
gólnymipodmiotami.
Jednymzelementówrozważańnatematstratyfikacjisąjejwymiary,czy-
lizjawiskastanowiącejejswoistąpodstawę.Wymiarystratyfikacjispołecznej
(wedługM.Webera),któremogązostaćodniesionerównieżdozjawiskspo-
łeczno-gospodarczych,sąnastępujące30:
›posiadanedobra(oferowanezasoby-np.pracy),abardziejściślej-do-
stępdozasobów;
›prestiż(specyficznynzasób”szacunku,jakimjestsiędarzonym)-natej
podstawietworząsięwspólnoty,mającejednakowylubpodobnysystem
wartościinorm;
›władza.
Wpodobnej,niecobardziejrozwiniętejkoncepcji,wyróżniasię31:
›dochody,zasobymajątkowe(główniewłasnośćdóbrkapitałowych)oraz
rodzajaktywnościgospodarczej;
›przynależnośćetniczną(narodowąlubrasową,aleteżreligijną-związa-
nągłówniezewspólnotąwartościicelów);
›wspólnotęwarunkówżycia;
›podobieństwopoziomuprestiżuspołecznego;
›zakressprawowanejwładzy(zarównopolitycznej,jakireligijnej);
›wiedzętechniczną,adokładniej-poziomspecjalizacji.
Jeszczeinaczejpodstawystratyfikacjispołecznejmożnaująć,dokonując
szerokiegoprzegląduaktywówbędącychpodstawamiróżnychsystemówstra-
tyfikacji.Wedługwspomnianejkoncepcji,sątonastępująceaktywa32:
›ekonomiczne-własnośćziemi,fabryk,zakładów,nawykizawodowe,
aktywapłynne,ludzie(niewolnicy),siłarobocza(np.chłopipańszczyź-
niani);
›polityczne-władzawewnątrzgospodarstwadomowego(np.głowaro-
dziny),wmiejscupracy(np.menedżer),partyjnalubspołeczna(np.
ustawodawca),lidercharyzmatyczny;
›kulturowe-wysokostatusowepraktykikonsumenckie,ndobremanie-
ry”,uprzywilejowanytrybżycia;
30Cyt.za:H.Domański,Struktura…,s.41-44.
31K.Davis,W.Moore,Oniektórychzasadach…,s.468-474.
32N.Tichonowa,Kategoriazasobówjakopodstawanowegoparadygmatuteoretycz-
negowbadaniachstratyfkacjispołecznej,[w:]Zróżnicowaniespołecznewteoriiiempi-
rii,red.R.Suchocka,WyższaSzkołaNaukHumanistycznychiDziennikarstwa,Poznań
2008,s.22.