Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
10
Wstęp
nowegoznaczenianabiorąsymbolezwiązaneztożsamościąkulturową,którabędzie
kształtowaławzorcespójności,dezintegracjiikonfliktu,zarównowwymiarzeglo-
balnym,regionalnym,jakilokalnym.Kulturazatemstajesięczynnikiemwpływa-
jącymnapoczuciebezpieczeństwa,którejestutożsamianetradycyjniejakostan
bezzagrożeń.Współczesnadynamikaprzepływówosób,idei,wzorcówzachowań,
budziobawy,którychźródłemsązachowaniainnychpodmiotów,alerównieżbrak
równowagi,asymetriaprzepływówkulturowychiosób.Wefekcieniektórekultury
mogączućsięszczególniezagrożone,cowiążesięzwysokąwrażliwościąiniską
podatnościąnaobiektywniezachodzącezmianywśrodowiskumiędzynarodowym.
Państwarównieżniezawszedysponująwystarczającympotencjałempozytywnych
działańlubnieposiadająwystarczającychzdolnościadaptacyjnych.Jesttokonse-
kwencjapoziomuichrozwoju,funkcjonowaniainstytucjipolitycznych,świado-
mościmieszkańców.Kulturamożestaćsięrównieżczynnikiemantagonizującym
społeczeństwaipaństwa,czegoskrajnymprzejawemjeststosowanieprzezpaństwa
instrumentówprzymusu.Sąoneużywanewobecinnychgrupkulturowych,wystę-
pującychnaterytoriumpaństwalubwobecinnychpaństw,aszczególnieichkultury
wmaterialnyminiematerialnymwymiarze.Zarazemjednakkulturasprzyjadzia-
łaniomkoncyliacyjnym,łagodzinapięcia,pomagawrozwiązywaniusporów,które
powstająwróżnychobszarachwspółżyciapaństwispołeczeństw.
Nowasytuacja,którazaistniałapozakończeniuzimnejwojny,doprowadziłado
istotnejzmianyiprzewartościowaniawpostrzeganiubezpieczeństwa.Zaczętopod-
kreślaćrównieżjegoniemilitarnycharakter.Tymsamymkulturastałasięważnym
elementembezpieczeństwanarodowegoimiędzynarodowego,wkomponowując
sięwjegowielowymiarowycharakter.Istotnątrudnośćsprawiaudzielenieodpo-
wiedzinapytanie,czybezpieczeństwokulturowestałosięsamodzielnądyscypliną
badawczą,czyteżnadalpozostajejednymzwymiarówbezpieczeństwapaństwa?
Bezpieczeństwojakoprocescechujedużadynamika.Ewolucjipodlegajego
wymiarpodmiotowyiprzedmiotowy.Ztegoteżwzględuanalizabezpieczeństwa
kulturowegojestprawdziwymwyzwaniembadawczym.Trudnowsposóbjedno-
znacznyudzielićodpowiedzinapodstawowepytania,takiejak:czymjestbezpie-
czeństwokulturowe,ktojestpodmiotembezpieczeństwa,cojestprzedmiotem,czyli
cozaliczasiędozagadnieńbezpieczeństwaijakmożnajezapewnić.Jakpokazuje
analiza,podmiotembezpieczeństwakulturowegosązatemwtymsamymstopniu:
państwo,społeczeństwoijednostka.Oczywiściekażdyztychpodmiotówmaróżne
możliwościzagwarantowaniasobiebezpieczeństwa.Równieżinnajestpercepcja
zagrożeńprzezpaństwoczypodmiotyniepaństwowe.Jestczasamiwręczsprzeczna,
gdyżdziałaniapaństwamogąbyćpostrzeganeprzezposzczególnegrupykultu-
rowejakozachowaniaopresyjnewobecichkultury,adziałaniatychgrupwcelu
zagwarantowaniasobiebezpieczeństwamogąbyćpostrzeganejakozagrożeniadla
państwa.Bezpieczeństwokulturowejestzatemkonstruowanewświadomościspo-
łecznej.Trudnozatemwsposóbabstrakcyjnyiogólnywskazać,cojestźródłem