Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
16
Rozdział1
Zarównonaród,jakipaństwo,dążądozapewnieniaprzetrwania
ibiologicznegoprzeżycia,atakżeuzyskaniawysokiejjakościżycia
16
.
Wtymobszarzepotrzebmożemywymienić:standardżycia,poziom
rozwojuspołeczno-gospodarczego,prawaiswobodyobywatelskie,
stylijakośćżycia,przyjazneibezpieczneśrodowiskonaturalneoraz
dorobekkulturalny.
Utożsamianienaroduzespołeczeństwemobywatelskimwpaństwie
obcejestideifaszystowskiej(zakładającejjeden,czystyetnicznie
naród)lubmarksistowsko-leninowskiej(wmyślktórejspołeczeństwo
jestwyzutezwszelkichgenetycznychwartości,sztuczniepomieszane,
ponadnarodowe,aczęstoponadpaństwowe).
Naródwznaczeniupozytywnym(ipolitycznym)jestzwiązkiem
obywatelizamieszkującychdaneterytorium(państwo),któryłączą
więzigospodarcze,polityczneispołeczne,któresąpowiązanegęstą
sieciąwartościzobszaruwspólnegobezpieczeństwa.Zatarciewielu
granicizacieśnieniewięzikulturowych,atakżeUglobalizacja”życia
państwowegoiwzrostpozycjiUniższych”warstwspołecznych,pro-
wadząnieuchronniedoobywatelskiejpostacinarodu,czylispołecz-
nościzamieszkującejdaneterytorium(państwo),przyzachowaniu
genetycznych(etnicznych)właściwościposzczególnychczęściowej
społeczności.Trudnosobiewyobrazićistnieniemodelowegopaństwa
obywatelskiego,modelowejrzeczpospolitej,októrejAndrzejFrycz
Modrzewskipisał,żeU(...)rzeczpospolitatozgromadzenieipospól-
nośćludzka,związanaprawem,łączącawielusąsiadów,akużyciu
dobremuiszczęśliwemuustanowiona”17.
Pojęcierzeczpospolitejzawieraconajmniejtrzyelementyskła-
dowe,którymisą:ludzie,prawoorazwspólnycel,jakimjestdobro
wspólneiszczęśliweżycie.Konstytutywnymiskładnikamipaństwasą
natomiast:ludność,terytoriumiwładzapubliczna.WedługPlatona
UPaństwopowstajewówczas,gdyniktznasniezdoładbaćwdostatecz-
nysposóbozaspokojenieswychpotrzeb,lecznawieluludziskazany
16
S.Wyszyńskiwymieniam.in.:prawonarodudosprawiedliwegowspółudziałuwdo-
brachnaturalnych,surowcach.Zob.J.Lewandowski,Naródwnauczaniukardynała
StefanaWyszyńskiego,Warszawa1982,s.96-197.
17
A.FryczModrzewski,Dzieławszystkie.OpoprawieRzeczypospolitej,t.1,Warszawa
1953,s.97.