Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.Charakterystykafzjografcznaobszarubadań
BałtykPółnocny
GłównąjednostkąukształtowaniadnaBałtykuPółnocnegojestBasenPółnocnogotlandzkiopo-
wierzchni40301km2.Rozciągasięmiędzyujściamizatok:Botnickiej(napółnocy),Fińskiej(na
północnymwschodzie)iRyskiej(napołudniowymzachodzie).TopografiaBasenuPółnocnogo-
tlandzkiegojestbardzozmienna.Istniejąwtymakweniedużeobszaryogłębokościwiększejniż
150m.NazachodzieBasenPółnocnogotlandzkigraniczyzArchipelagiemSztokholmskimoraz
zBasenemZachodniogotlandzkimprzezPrógGotska-Sandönogłębokości100m.Napółno-
cybasentengraniczyzMorzemArchipelagowymiMorzemAlandzkim,poprzezPrógAlandzki
ogłębokości70m.WobrębieMorzaAlandzkiegoznajdujesięGłębiaAlandzkaomaksymalnej
głębokości301m.Wobumorzachznajdująsięsetkiwysp,anajwiększeznichtoWyspyAlandz-
kie(ryc.2.3)(Łomniewskiiin.,1975;Leppäranta,Myrberg,2009).
ZatokaBotnicka
ZatokaBotnickajestosadzoną,częściowozamkniętą,misąMorzaBałtyckiego,którejhydrogra-
fiajestzupełnieinnaniżpozostałychakwenówBałtyku.Jesttospowodowanefaktem,iżpodwod-
neprogiorazarchipelagiwpołudniowejczęścizasadniczoizolujątenakwenodBasenuPółnoc-
nogotlandzkiego.ZatokęBotnicką(ang.GulfofBothnia)dzielisięnadwieczęści:południową,
zwanąBotnikiemPołudniowym(ang.SeaofBothnia)orazpółnocnąocharakterzezatoki,zwa-
nąBotnikiemPółnocnym(ang.BayofBothnia).BotnikPołudniowygraniczyzBałtykiemPół-
nocnym(BasenemPółnocnogotlandzkim)przezszerokąigłębokącieśninęKvarkenPołudniowy,
MorzeAlandzkieidalejnawschódprzezMorzeArchipelagowe.BotnikPołudniowyopowierzch-
ni63019km2stanowiwiększączęśćZatokiBotnickiej(tab.2.1).Akwentenjestasymetryczny-
pofińskiejstronienachyleniednajestłagodne,postronieszwedzkiejnatomiastwybrzeżejest
stromeidnojestnierówne.Izobata100mprzebiegawtymbaseniepołudnikowo.Wjegopół-
nocno-zachodniejczęściznajdujesięnajwiększagłębokośćBotnikaPołudniowego-GłębiaUlvö
(293m).CieśninaKvarkenPółnocnyłączącaBotnikPółnocnyzPołudniowymprzecinapłytsze
obszaryogłębokości25m.BotnikPółnocnyjestprzeważnieniegłębokimobszaremześrednią
głębokością41m,powierzchnią37227km2oorazobjętościąwód1453km3(tab.2.1).Dnoba-
senuwpółnocnejczęścijestpłytkieiprawiepłaskie,natomiastwśrodkowejczęściobniżasiędo
140m.Najgłębszemiejsce,GłębiaLulea(146m),jestpołożonenapołudniowywschódodmiasta
Lulea(ryc.2.3)(Łomniewskiiin.,1975;Leppäranta,Myrberg,2009).
ZatokaFińska
ZatokaFińskajestnajdalejnawschódwysuniętymakwenemMorzaBałtyckiegoopowierzch-
ni29551km2iobjętościwód907km3(tab.2.1).Zhydrograficznegopunktuwidzeniawydłużo-
nana420kmiwąska(45kmwnajwęższymmiejscu)ZatokaFińskajestkontynuacjąBasenuPół-
nocnogotlandzkiego,ponieważnieistniejeprógpomiędzyobydwomabasenami.Akwenstajesię
płytszywkierunkuwschodnim.Najgłębszeobszary(80-100m)znajdująsięwczęścizachodniej
ipołudniowejamaksymalnagłębokośćtamzlokalizowanawynosi123m(GłębiaPaldiski).Es-
tońskiewybrzeżemadośćstromeilokalnieprawieprosteściany,mniejlubbardziejregularnąba-
tymetrięorazpojedynczewyspy.Natomiastfińskiewybrzeżejestpłytkie(20-40m),manadzwy-
czajnieregularnąliniębrzegowąinierównąbatymetrięizawieraobszerneobszaryarchipelagów.
Wewschodniejczęścizatokigłębokośćjestmniejszaniż60mawujściurzekiNewygłębokość
wynosizwykleponiżej5m.Jesttowąskiegardłozatoki,wktórejznajdujesięwyspaKotlinzwo-
dowskazemKronstadt.ZatokęFińskąmożnatraktowaćjakoklasycznyprzykładzanikuoddzia-
23