Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
możnaspojrzećzjeszczeinnejperspektywy.Wszystkieudaneteorie
wchodzącewskładfizykifundamentalnejmuszązawieraćdwa
składniki:(1)informacjęotym,jakwyglądato,cochcemyopisać
wjednejwybranejchwili–czylitakzwanewarunki
początkowe–i(2)przepis,nazywanyprawemewolucji
układu,wyjaśniający,conależyzrobić,bynapodstawietak
zdefiniowanegostanupoczątkowegoobliczyć,cosięwydarzy
wdowolnyminnymmomencie.
Chciałabympodkreślić,żesłowoewolucjaniemawtym
przypadkużadnegozwiązkuzteoriąKarolaDarwina.Oznaczaono
jedynie,żewspomnianeprawoopisuje,jakewoluujedanyukład,
czylijakzmieniasięzbiegiemczasu.Gdybyśmynaprzykładznali
położenieiprędkośćmeteoroiduwpadającegowziemskąatmosferę
(warunkipoczątkowe),towykorzystującprawoewolucjiukładu,
moglibyśmyobliczyć,wktórymmiejscuuderzyonwpowierzchnię
planety.Ponieważzaczęliśmyjużstosowaćterminologięfizyczną,
możemypowiedzieć,że„tym,cochcemyopisać”,jestukład
fizyczny.Naprawdę!Choćsłowoukładmadośćjasnookreślone
znaczeniewinnychdziedzinachżycia,wświeciefizykimoże
oznaczaćdosłowniecokolwiek.Takierozumienietegoterminujest
bardzowygodneidlategobędęsięnimposługiwałarównieżwtej
książce.
Ustaliliśmyzatem,żejeślichcemyprzewidzieć,cosięwydarzy,
musimyokreślićstanukładuwjednejwybranejchwili,apotem
wykorzystaćprawoewolucjidoobliczenia,jakzachowasięnasz
układwdowolnyminnymmomencie.Coważne,takieobliczenia
możemywykonaćwdowolnymkierunkuwczasie.Fizycymówią,
żeprawasąodwracalnewczasie.Możnajestosowaćwobu
kierunkach,doprzoduidotyłu,jakwtedy,gdyprzewijamyfilm.
Doświadczenienauczyłonas,żeupływczasudoprzoduwygląda
zupełnieinaczejniżcofaniesięwczasie.Widzimy,żejajkasię
rozbijają,alenigdyniesklejająsięponowniewcałość;drewno
wkominkusięspala,alenigdyniezdarzasię,bypopiółprzekształcił
sięwkawałekdrewna;ludziesięstarzejąinigdyniestająsięmłodsi.
Próbiezmierzeniasięzpytaniem,dlaczegoupływczasuwprzód