Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
W.Radziwiłłowicz,Depresjaudzieciimłodzieży,Kraków2010
ISBN:978-83-7587-581-2,©CopyrightbyUniwersytetGdañski,©byOficynaWydawnicza„Impuls”2010
28Rozdział1.Głównezagadnieniapsychopatologiirozwojowej
psychologicznych.Nieoznaczato,żewszystkielubwiększośćnarażonychnary-
zykodziecirozwiniejakąśformępsychopatologii.Naprzykład,jakwspomniano,
mimożeudziecirodzicówzdepresjąproblemyzzachowaniemwystępująoddwóch
dopięciurazyczęściejniżudziecirodzicówbezdepresji,większośćznichrozwija
sięprawidłowo(Cummings,Davies,1994).Wtrakcierozwojuzachodzizłożona
interakcjaryzykaiczynnikówochronnych,przyczymuwieludzieciniewystępują
objawypsychopatologicznemimonarażenianawarunkiryzyka(ryc.4).
Ryc.4.Związekmiędzyryzykiem,czynnikamiochronnymiirozwojemdziecka
brakczynników
czynnikiryzyka
(np.depresja
rodziców)
ryzyka
ochronne
czynniki
psychopatologii
adaptacyjny
udziecka
dziecka
rozwój
rozwój
Źródło:opracowaniewłasne.
Zatemkoncentracjanaryzykumusibyćuzupełnianaprzezbadanieodporno-
ściwceluzrozumienia,dlaczegowieledziecizpowodzeniemprzystosowujesiędo
wyzwańżyciowychwwysoceniesprzyjającychwarunkachiwykazujewysokipo-
ziomkompetencji(Egelandiin.,1993a;Masten,Coatsworth,1998;Windle,1999).
Jednakwciążotwartepozostajepytanie,czyodpornośćjesttylkowyjątkowącechą
charakteryzującąokreślonejednostki.
Jakożezdefinicjiodpornośćniemożewystępowaćbezznacznegoryzyka,po-
jawieniesięodpornościwymagaprzedewszystkimudokumentowaniaobecności
ryzyka.Zatempodstawowymcelemjestrozróżnieniemiędzydwomaogólnymi
grupamikompetentnychdzieci:tymi,któreniedoświadczająniesprzyjającychwa-
runków(lubtylkowminimalnymstopniu),orazdziećmiodpornymi,którerozwijają
sięprawidłowowzetknięciuzeznacznymryzykiem(Garmezyiin.,1984;Masten
iin.,1990;Luthar,1993).Właściweokreślenie,ktodoświadczyłznacznegoryzyka,
niejestprostąsprawą.Naprzykładniemożnajedynieuznać,żedziecirodzicówzde-
presją,którerozwijająsięprawidłowoiuktórychniewystępująobjawypsychopato-
logiczne,sąodporne(Cicchetti,Garmezy
,1993).Wielespośródtychkompetentnych
dziecimożedoświadczaćzdrowegokonteksturozwojucharakteryzowanegoprzez
ciepłorodzicielskie,prawidłowepostawyrodzicielskie(np.konsekwentnadyscypli-