Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Autoremstrukturalno-elementowej
18
definicjipaństwa,którazyskała
szerokieuznaniewnauce,jestG.Jellinek,którystwierdza,żepaństwojest
nnajważniejszem,naorganizacjiwoliludzkiejopierającemsięzjawiskiemspo-
łecznym[pisowniaoryginalna]”
19
.WedługG.Jellinkapaństwojestkorporacją
osiadłegoludu,wyposażonąwbezpośrednią,samorodnąwładzęzwierzch-
niczą
20
.Napaństwoskładająsięwięctrzyelementy:ludność,terytoriumoraz
władza.Wtejdefinicjipaństwojestgrupąterytorialną,jednoczącąludzize
względunacele,któresamaokreślairealizujewładczo.Celetesąwyrazem
solidarnychinteresówludzitworzącychgrupęterytorialnązorganizowaną
wpaństwo.Grupaterytorialnazorganizowanawpaństwojestorganizacją
najwyższą,czylisuwerenną21.
Wartowtymmiejscuzauważyć,żeodmienną(wodniesieniudomo-
tywacjikierującychdziałaniamizbiorowości)definicjępaństwaproponuje
F.Oppenheimer,wedługktórego:
państwo,całkowiciewswojejgenezie,istotnieiprawiecałkowiciewciągupierwszych
etapówjegoistnienia,jestinstytucjąspołeczną,wymuszonąprzezzwycięskągrupęlu-
dziwzględemgrupypokonanej,wyłączniewceluuregulowaniawładztwazwycięzców
nadpokonanymiorazzabezpieczaniasięprzedbuntemzwewnątrziatakamizzagra-
nicy.Zteleologicznego(celowościowego)punktuwidzenia,władztwotoniemiało
innegoceluniżwyzyskekonomicznywzględempokonanychzestronyzwycięzców
22
TrójelementowadefinicjapaństwaG.Jellinkawywarładużywpływna
kolejnepropozycjeteoretycznewtymzakresie.Jednąznajbardziejoryginal-
nychdefinicjizaproponowałCz.Znamierowski,wedługktórego:
Zbiorowośćbardzoliczna,atymsamymszerokorozsiananapewnymobszarzeziemi,
niejestwstanie,jakoniezorganizowanamasa,czuwaćnadswoimbezpieczeństwem
zewnętrznyminadporządkiemwewnętrznym23.
Wyróżnićwięcnależydwadodatkowepowody,któresprawiają,żespo-
łecznośćludzkatworzyramyorganizacyjnedlaswojegoistnienia–państwo.
18B.Szmulik,M.Żmigrodzki,op.cit.,s.15.
19
G.Jellinek,Ogólnanaukaopaństwie.Księga1,tłum.A.Peretiatkowicz,Warszawa1921,s.10.
20G.Jellinek,Ogólnanaukaopaństwie.KsięgaIIiIII,tłum.M.Balsigierowa,M.Przedborski,
Warszawa1924,s.50,[za:]S.Sagan,V.Serzhanova,Naukaopaństwiewspółczesnym,LexisNexis,
Warszawa2013,s.39–40.
21W.Lang,J.Wróblewski,S.Zawadzki,op.cit.,s.61.
22Zob.szerzej:F.Oppenheimer,TheState.ItsHistoryandDevelopmentViewedSociologically,
authorizedtranslationbyJohnM.Gitterman,NewYork:B.W.Huebsch,1922,Dostępzapo-
mocą:[online].DostępnywInternecie:http://oll.libertyfund.org/titles/oppenheimer-the-state.
23C.Znamierowski,Rozważaniaopaństwie,OficynaNaukowa,Warszawa1999,s.76.
19