Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
16
WitoldWirpsza
równieżdane,takiejak:datastemplapocztowego;imięinazwiskoodbiorcylistu
orazjegoadres;wyglądikształtpieczęcicenzoraoflagu;daneiadresnadawcy.
Wszystkielisty(opróczchybajednego)posiadająrównieżdatęnadania.Toinfor-
macjeniejakopoboczne,jednakionezostaływopracowaniuuwzględnione.Pawelec
zdawałsobiejednaksprawę,żesamgestzapewnieniatejfaktografiiskupiającej
sięwokółnośnikaniebędziedlaczytelnikawystarczającymzobrazowaniem,
zdecydowałsięzatemzamieścićliczneodbitki(reprinty?fotokopie?)wysyłanych
przezWirpszęlistów.Oferujeto,jaksięzdaje,niezwykłąmożliwośćanalizowania
korespondencjizapomocąnarzędziwykształconychprzezmetodębadawczązwaną
krytykągenetyczną,którazajmujesięmiędzyinnymistudiowaniemBprzedtekstu”,
awięcBmateriałówzwiązanychzprocesempowstawaniaokreślonegoutworu(pla-
ny,notatki,bruliony,wersjerękopiśmienne(wyróżnieniewtekście–ML.)”8,
aletakżewspomnianegonośnika,materialnegośrodkaprzekazu.Zkopiilistów
odczytaćmożnabowiemnaprzykładto,jakwyglądałkorespondencyjnyszablon,
wktórymwięźniowiemusielipomieścićswojelisty;wjakisposóbpisałWirpsza
(wyglądliter,ichrozmiar,ewentualnepoprawkiwtekście)lubchoćbyto,czywli-
stachwystępowałyskreśleniacenzora–otymjednakzachwilę.Opróczreprintów
wzbiorzeznajdująsięrównieżfotografieprzedstawiająceBbohaterów”listów:Wi-
toldaWirpszę,jegoojca,Stanisława,atakżeMarylęKureckąiczłonkówjejrodziny
–wszystkiezdjęciapochodzązrodzinnegoarchiwumizostałyudostępnionezazgo-
dąLeszkaSzarugi.Sąone,jakmyślę,cennymiwartościowymuzupełnieniemca-
łegozbioru.
Wzderzeniuzinnymipozycjamiepistolograficznymi,któreukazałysięwos-
tatnichlatachnapolskimrynkuwydawniczym,ListyzoflaguWitoldaWirpszy
wyróżniająsiępodwzględemrzetelnegoiodpowiedniegoprzygotowaniatekstolo-
gicznego.Należywprawdziezaznaczyćwtymmiejscu,żeniemałaliczbapolskich
wydawnictw,jakchoćbyWydawnictwoLiterackie,publikujekorespondencjepol-
skichpisarzyzniemałąstarannością,niemniejListy...WitoldaWirpszysłużyć
mogąjakoprzykładwydaniawzorcowego.Wartorównieżdodać,choćbędzietonie-
chybniesubiektywnakonstatacja,żekorespondencjaWirpszyodróżniasięodwielu
innychzbiorówepistolograficznychswojąwielowarstwowązawartością,czegonie
możnapowiedziećchoćbyowydanychwostatnimczasielistachSławomiraMrożka
iLeopoldaTyrmandalubkorespondencjiJuliiHartwigorazArturaMiędzyrzec-
kiegozAnnąiJerzymTurowiczami.
3.
Zakończywszydrugączęśćniniejszegowywodu,przejśćmożemydodalszych
zagadnień,którewewstępieprzyrzekłemomówić.Wtejchwiliinteresowaćmnie
będąprzedewszystkimodpowiedzinapytanianaturyhistorycznej,którewdalszej
kolejnościpozwoląnamumiejscowićbiografięWitoldaWirpszywistotnymdla
naskontekściekulturowym,aletakżeumożliwiądalszebadanianadtwórczością
poety.Skupmysięzatemnanastępującychkwestiach:jakWitoldWirpszatrafiłdo
obozujenieckiego;jakwyglądałyjegolatażyciaspędzonewoflagu;zkimidlaczego
prowadziłkorespondencjęorazjakąprzybrałaonapostać?
OtóżWirpsza,podchorążyartylerii,zostałpojmanyprzezniemieckichżołnierzy
19września1939rokupodczasobronyOksywia,jednejznadmorskichdzielnic
Gdyni.WBitwieoKępęOksywskązginęłoponad2000polskichżołnierzy,zaśreszta
znichtrafiładoniewoli.Wirpszajednaknieodrazuznalazłsięwtytułowymof-
8P.Rodak,Międzyzapisemaliteraturą.DziennikpolskiegopisarzawXXwieku,Warszawa2011,
s.40-41.
23(1/2018)