Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wybranezagadnieniafilozofii
5
czysposobyopracowywaniaterapii,atakżespołeczneipsychologiczne
uwarunkowaniachorowania,leczenia,zdobywaniawiedzymedycznej
iopracowanianajejpodstawiemetoddiagnostycznychlubleczniczych.
Dziękitakimbadaniommożnanietylkolepiejrozumiećtakzłożone
zjawisko,jakmedycyna,aleteżunikaćbłędówiosiągaćsukcesywprak-
tyce.Niezwykleważnymdziałemfilozofiimedycynyjestetykamedycz-
na,któraobejmujem.in.refleksjęnadproblemamimoralnymipojawia-
jącymisięwpraktycediagnozowaniaileczeniachorób(etykakliniczna)
iwbadaniachnaukowychzudziałemczłowieka(etykabadańnauko-
wych).
Innącharakterystycznącechąwiększościbadańfilozoficznychjest
obecnośćwnichpytańiodpowiedzinormatywnych,tj.takich,które
niemówiąjedynieotym,colubjakjest,aległównieotym,colubjak
byćpowinno.Naprzykładnaterenieteoriipoznania,czyliepistemolo-
gii,filozofowiezadająpytaniaoto,jaknależydochodzićdoprawdy,co
należyzrobić,abyodróżnićprawdęodfałszu;wbadaniachzzakresu
logikipytająoto,jakmyślećpoprawnie,jakieschematywnioskowania
sąniezawodne;westetycepytająoto,czymjestpiękno;naterenieety-
kipytająodobroiwymaganepostępowanie;wramachfilozofiispo-
łecznejipolitycznejchcąustalićnp.to,jakieporządkispołecznesą
sprawiedliwe.Zbadaniaminormatywnymiściślewiążąsięopisowe
dziedzinybadańfilozoficznych,jakontologia,którejprzedmiotemjest
ogółtego,coistnieje,antropologiafilozoficzna,wktórejbadasięnatu-
ręczłowieka,filozofiareligii,którejprzedmiotemsąwierzeniareligijne
iichrolawżyciuczłowieka,lubfilozofiajęzyka,którejprzedmiotem
jestjęzykwogólewodróżnieniuodjęzykówetnicznych.
Wieleprzedmiotówbadańfilozoficznychjestobiektemzaintereso-
wanianaukowców.Naprzykładmyśleniezgłębiająm.in.psychologowie
ineurobiolodzy,życiemspołecznymipolitycznymzajmująsięsocjolo-
gowieipolitolodzy.Naukowcybadająfaktyiprzyjmująjakoprawdziwe
to,cofilozofowiepoddająkrytycznemubadaniu.Naprzykładpsycho-
logowieustalająprawidłowościludzkichzachowańipostaw,biolodzy
ineurobiolodzybadająDtworzywo”,wktórymtezachowaniasiędoko-
nują,zaśfilozofowieusiłująustalić,jakludziepowinnisięzachowywać,
jakiepostawypowinnizajmować;fizycyprzyjmują,żeprzedmioty,
którebadają,istnieją,afilozofowiepytają,czymamywystarczające
podstawy,bysądzić,żesąonerealne,anietylkowytworamitegoczy
innegoumysłu;naukowcyposzukująwyjaśnieńzjawisk,natomiastfilo-
zofowiepytają,najakiejpodstawiemożnacośuznaćzawyjaśnienie.
Formułowanieodpowiedzinormatywnychifundamentalnychupo-
dabniafilozofiędoreligii.Religierównieżdostarczająodpowiedzina
pytaniaoto,cobyćpowinnoijaknależypostępować,orazdostarczają
pojęćiwyobrażeńpozwalającychczłowiekowirozumiećsiebieiświat.
Zasadniczaróżnicamiędzyreligiąafilozofiątkwiwtym,żewreligiinie