Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
MonikaPłatek
wspólnąklamrę,jeślipunktemwyjściarozważaństaniesięautonomiczna
godnośćjednostki.Narzucatozobowiązaniedodziałańpodejmowanych
tak,byumożliwiałyrozwójczłowiekaodpowiedzialnego,aleteżsamo-
dzielnegoiwolnego.
Arsmoriendi,arsbenemoriendi–sztukadobregoumieraniairozprawia-
nieoniejrozpowszechnionebyłowliteraturzeisztuceśredniowiecznej.
Traktatytemupoświęcone,znaneodwczesnegochrześcijaństwa,nawią-
zywałyzwłaszczadostarożytnychstoików.Przygotowaniesięnaśmierć
byłoelementemżycia.Nieumiejętnośćracjonalnegowyjaśnieniadoświad-
czanychzjawiskfizycznychsprzyjałauznaniu,żedoświadczasięponad-
naturalnego.Byłyprzebłyskiemwiecznego,aśmierćwstępem.Epidemie,
brakrozwiniętejmedycyny,wojnyiokresygłodupowodującemasowe
wymieranieocierałyludziokoniec.Ichoćśredniadługośćżycia–zdzi-
siejszejperspektywy–byłakrótka,bowynosiłalat30,tośmierćzaskaki-
wała.Wpacierzachwciążjeszczeprosimy:Uodnagłejiniespodziewanej
śmierci–wybawnas,Panie”
,alejednocześniejużoddawnaśmierć,która
przychodziweśnie,traktowanajestjakobłogosławieństwo.Ztegosamego
powodunawetzawałserca,mimożeniepokoi,częstouchodzizaśmierć
dobrotliwą,boszybką.Brakrozwlekłościpożądanyjestwrazzuwrażli-
wieniemnabólicierpienie.Współczesnamedycynaniezwyklerzadkojest
bezradnawobecbólu.Jegonieuśmierzanietozatemniedostatekprofesjo-
nalnejihumanitarnejpraktyki,aniepotrzeba
76
.Człowiek,jeśliotoprosi,
pewniemożeznosićcierpienia,alenarzucanieinnymprzymusucierpie-
nia,tłumaczonegrzechem,religiączypoświęceniem,będziewspółcześnie
postrzeganejakonieludzkieiponiżające,nawetgdyjestserwowanewraz
zmodlitwąprzezMatkęTeresę
77
0
Dobraśmierćtozatemtaka,któraprzychodziniezawcześnie,aleinie
zapóźno,bezbólu,którajestłatwaiwdobrymotoczeniu–gdziepodpo-
jęciemdobregomożesięmieścićobecnośćbliskichlubchcianasamotność,
spokójducha,senlubtrwanie;śmierć,którąumierającaosobamożena-
zwaćspokojną,szczęśliwą,kończącąspełnioneżycie.Dobraśmierćjed-
nak,choćbyiprzeczuwana,jesttym,coprzychodziwmomencie,którego
człowieknieznainaktóryniemawpływu.
76
C.Hitchens,Mortality,NewYork2012,s.7–9.
77
C.Hitchens,TheMissionaryPosition.MotherTeresainTheoryandPractice,London–NewYork1995,
s.73–93.
38