Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
znasięnafilozofii;niewielufilozofówznacoświęcejniżelemen-
tarnepodstawyfizyki.Czyjestzatemmiejscenafilozofięfizyki?
Najjaśniejszyinajprostszypowód,abybyło,jesttaki,żecho-
ciażpojęciowepodstawyfizykisąowielejaśniejszeniżprzed
czasamiNewtona,topozostajewielespraw,którychnierozu-
miemy.Fizykatonietylkobezmyślneobliczenia:dobrzyfizycy
zdająsobiesprawęzpytańiparadoksów,którepowstająwtrak-
cieichpracy.Rzeczywiście,bardzoniewieledobrychobliczeń
jestbezmyślnych:niemawyraźnegorozdziałumiędzykonkret-
nymi,predykcyjnymiaspektamifizykiajejpodstawamipojęcio-
wymi.Otopierwszezadaniedlafilozofafizyki:znacznaczęść
filozofiifizykiwiążesiębezpośrednioztymaspektemsamejfi-
zyki,afilozoficznaprzejrzystośćmożeprzyczynićsiędopostę-
pówtejnauki.
Drugipowódjesttaki,żemetodynaukiipostawy,jakiepo-
winniwobecnichprzyjąćnaukowcy,filozofowieiludziewogóle,
odgrywająznaczącąrolę,aniemożnaichzrozumieć,nieznając
szczegółów.Wnajlepszymraziezyskujemyograniczonywgląd
wmetodęnaukowąlubwpostawę,jakąpowinniśmyprzyjąćwo-
becteoriinaukowych,oilerozważamyjewsposóbabstrakcyjny:
jednymzważnychzadańdlafilozofafizykijestprzyjrzeniesię
wynikomiproceduromtejdyscypliny,abystwierdzić,czegonas
touczynatematnaukiwogóle.Iznów,niejesttopoprostuzada-
niedlabeznamiętnychzewnętrznychobserwatorówfizyki:zro-
zumieniemetodynaukowejjestważne,bydobrzeuprawiaćna-
ukę,awcorazwiększymstopniudotyczytofizykiwspółczesnej.
Trzeciezadaniedlafilozofafizykiznówwiążesięwprost
ztądyscypliną,alewinnymsensie:jaknajlepiejzrozumieć,jaki
jestświat,uwzględniającteoriefizyczne,którychużywamydo
jegoopisania.Tradycyjniezrozumieniagłębokiejnaturyświata
podejmowałasięmetafizyka,alewdzisiejszychczasachtozro-
zumienieopierasięwsposóbkrytycznynanaszychnajlepszych
teoriachfizycznych–jednakteteorieswegosensuwprostnie
ukazują.Wtymsensiefilozofiafizykistanowipomostmiędzy
metafizykiemafizykiem–lub,innymisłowy,filozofiafizyki
mówinam,jakuprawiaćmetafizykęświadomądokonańnauki.
12
Filozofiafizyki