Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Narynkunieruchomościinwestormożesamodzielniewykreowaćprzedmiot
inwestycji.Jesttoprocesryzykownyidługoterminowy,wymagazakupugruntu,
dostępudoźródłafinansowania,zdobyciapozwoleńnabudowę,konstrukcji
budowli,ewentualnejsprzedażybądźwynajmu.Zazwyczajpodwyższonypopyt
nanieruchomościpobudzainwestorówdodziałańdeweloperskich,kiedyjednak
budynekjestukończony,sytuacjanarynkumożeuleczmianieipopytmożebyć
naniższympoziomie.Konsekwencjąsązmianypodażynowychnieruchomości
orazfluktuacjewcenachnieruchomościidochodachznimizwiązanych36.
Znieruchomościamibudynkowymi(bądźlokalowymi)wiążesiędeprecjacja
ichwartości.Maonadwazasadniczeźródła
37
.Pierwszymjestutratawartościwwy-
nikuzużycia,któramożepowodowaćutratęlubobniżeniemożliwościzarobko-
wychinwestorawporównaniuznowymbudynkiem.Drugiewiążesięzrozwojem
technologicznymifunkcjonalnym,przezktórydotychczasowerozwiązaniastają
sięprzestarzałeiztegopowoduniepożądane.Obecnieobowiązujązupełnieinne
standardywykończeniaobiektówbudowlanychniżnp.kilkanaścielattemu.Można
przyjąć,żesytuacjatajestpodobnadosytuacjiwprzedsiębiorstwie.Aktywaprzed-
siębiorstwarównieżulegajądeprecjacji,zabieżącerozwiązywanietegoproblemu
odpowiadajednakzarząd.Wprzypadkunieruchomościtonajczęściejwłaściciel
mazapobiegaćobniżeniujejwartości(rynkowejijednocześnieużytkowej).
Zewzględunato,żenieruchomościstanowiąnajwiększepodwzględem
wartościaktywa,którymidysponujągospodarstwadomowe,asytuacjanarynku
nieruchomościmadużywpływnaogólnągospodarkękraju,państwojestjednym
zpodmiotównatymrynku.Jegouczestnictwoujawniasięm.in.wpozwoleniach
nabudowę,regulacjachśrodowiskowych,regulacjachbudowlanych,restrykcjach
dotyczącychmaksymalnejstawkiczynszu,subsydiowaniuwynajmudlagospo-
darstwdomowych(najbiedniejszych)iprzedsiębiorstw(np.ulgipodatkowe
wokreślonychlokalizacjach),zachętachinwestycyjnychorazrestrykcjachcodo
posiadanianieruchomości38.
Wliteraturzeprzedmiotumożnaspotkaćsięztwierdzeniem,żedużeznaczenie
wprocesiedecyzyjnymprzynabywaniunieruchomościmajączynnikipsycholo-
giczne.Kupującysągotowizapłacićwięcej,niżwynikatozracjonalnejanalizy
nieruchomości39.Ponadtonawetgdycenysąwysokie,leczwystępująkorzystne
warunkikoniunkturalne,podmiotywierzą,żecenybędąrosły40.
Cenanarynkunieruchomościniejestwyznaczanaprzezinterakcjedużej
liczbykupującychisprzedających,jakdziejesiętonp.narynkuakcji.Zazwyczaj
jestonawynikiemnegocjacjimiędzysprzedającymakupującymbądźkupującymi,
36M.Ball,C.Lizieri,B.D.MacGregor,TheEconomicsofCommercialPropertyMarkets,
Routledge,London1999,s.12in.
37M.Hoesli,B.D.MacGregor,op.cit.,s.22,orazM.Bryx(red.),Podstawyzarządzanianieru-
chomościami,Poltext,Warszawa2000,rozdział14.
38M.Hoesli,B.D.MacGregor,op.cit.,s.22.
39A.E.Baum,N.Crosby,PropertyInvestmentAppraisal,Routledge,London1995,s.23in.
40J.E.Stiglitz,SymposiumonBubbles,„JournalofEconomicPerspective”1990,nr4,s.14;
M.Balletal.,op.cit.,s.119.
19