Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
WPROWADZENIE
20
postaraćsięoodpowiednichprofesorów.[...]Należyrównieżwykładaćlo-
gikę,fizykęimetafizykę,naukęmoralności,atakżenaukimatematyczne,
oiletooczywiściebędzieodpowiedniedonaszegocelu.[...]Naukime-
dyczneiprawnicze,jakożebardziejniezgodneznaszymInstytutem,nie
będąwykładanenaUniwersytetachTowarzystwa...
3
PodobniejakFilipMelanchton,wybitnyniemieckihumanista,próbo-
wałwłączyćideehumanizmuwreformacyjnyruchreligijny,takzakon
jezuitówpostawiłsobiezacelspożytkowanietychideidlaumocnienia
religiikatolickiej
4.Wkonkurowaniuzprotestantyzmemposłużonosię
zatemjegowłasnąbronią,którawrękachjezuitówzewzględunaznacz-
niedoskonalszystopieńorganizacjizakonuorazniezależnośćfinansową
okazałasięskuteczniejsza.Metodytejdziałalnościzostałyopisanewdwu-
tomowymdzieleBibliothecaSelectadeRationeStudiorumwybitnegody-
plomatyiteoretykazakonuAntonioPossevina.Jegointencjąbyłodostarcze-
nienauczycielomszkółjezuickichwewszystkichkrajach,wktórychzakon
rozpoczynałswojądziałalność,jednolitejmetodynauczaniaorazinter-
pretacjidorobkukulturalnegoEuropy,zwłaszczawzakresieliteratury
5.
BibliothecaSelecta...stanowiłabowiemwybórtylkotychpozycjizdo-
robkuliteraturyantycznejirenesansowej,któreopatrzoneodpowiednim
komentarzemautoraioczyszczonezniedozwolonychfragmentów,wzmac-
niaćmiałyideekatolicyzmu.Zawierałagotowezestawyksiągzróżnych
dziedzinnauki,niezakwestionowaneprzezcenzurękościelnąiindeks
ksiągzakazanych.Zwierałateżwykazautorówdobranychpodkątemich
moralnejprzykładności.Tenswoistyporadnikdlanauczycielistałsię
ważnyminstrumentemideologicznymwwalcezreformacją.Zawierał
szeregpraktycznychradodnośniedometodprowadzeniadyskursu,wska-
zywałnakoniecznośćbezpośrednichibliskichkontaktówzludźmize
wszystkichśrodowisk,zakładaniatowarzystwibractwprzykościołach,
wprowadzanianowychpraktykreligijnychiformnabożeństw.Wychowa-
niereligijnesłużyćmiałowychowaniumoralnemu,rozumianemujakokar-
nośćiposzanowanieautorytetupoprzez…posłuszeństwo,sumienność,
pilnośćwnaukach,czystośćobyczaju,skromnośćiogładęzewnętrzną6.
TrzykolejnewydaniadziełaPossevina,wRzymiewroku1593,Wenecji
w1603iKoloniiw1607,każdorazowoaktualizowaneirozszerzane,były
podstawądziałalnościedukacyjnejwszystkichszkółwzakonie.
Naukawszkołachjezuickichbyłabezpłatnaizorganizowanawten
samsposóbzarównodlazakonników,jakidlaszkółpublicznych.Różnica
polegałanadłuższejedukacjiformującejzakonnikówiwyjątkowostaran-
nejselekcjikandydatówdozakonu
7.Kandydaci(poukończeniu14lat)
odbywalipółrocznąaspiranturęi,przechodzącpomyślnieegzamin,roz-
poczynalidwuletniokresnowicjatu,podczasktóregowykazanepredys-
pozycjenaukowekwalifikowałykażdegoznichdodalszychstudiów.Jeśli