Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
JacekKołcz,JanuszH.Skalski
2
Anatomiachirurgiczna
serca
2.1.Wstęp
Budowaifunkcjasercasąprzedmiotemdociekańpo-
znawczychodkilkutysięcylat.Jednakżedopieroostat-
niedwawiekizaowocowaływynikamiuporządkowanych
isystematycznychbadańwdziedzinieanatomiiiembrio-
logiitegonarządu.Powstałowieledrobiazgowychopra-
cowańorazlicznepublikacjenaukowedotycząceana-
tomiirozwojowejiwadwrodzonychserca.Pionierskie
badaniawtymzakresie,prowadzoneprzezMaudeAb-
bott(1869–1940),MauricelaLeva(1908–1994),Jessego
Edwardsa(1911–2008),LodewykavanMieropaiinnych,
doprowadziłydopowstaniapodstawtypologiiwadukładu
krążeniaczłowieka[1–4].NapodłożutychbadańRichard
vanPraaghorazRobertAndersonstworzyliwspółczesną
nomenklaturęiklasyfkacjęwadwrodzonychserca.Ichpra-
ce,poparteodkryciaminapoziomiekomórkowymimo-
lekularnym,przyczyniłysiędoopracowaniasystemuseg-
mentalnegopodejściadobudowyifunkcjiserca.Zgodnie
zzałożeniamiteoriisegmentalnejrozwojowo-anatomiczne
segmentystanowiąpodstawowejednostkimorfologiczno-
-czynnościowe,zktórychzbudowanejestkażde,zarów-
noprawidłowe,jakiobarczonewadąludzkieserce[5,6].
Położeniewklatcepiersiowej
Sercejestzłożonymnarządempołożonymwjamieklat-
kipiersiowej,wśródpiersiudolnymśrodkowym,wworku
osierdziowym.Jegościana,niezależnieodsegmentu
anatomicznego,zbudowanajestztrzechwarstw:nasier-
dzia(blaszkatrzewnaosierdzia),mięśniówkiiwsierdzia.
Nasierdzieskładasięgłównieztkankiłącznejioprócztłusz-
czuzawieradużenaczyniawieńcowetętniczeiżylne,
naczyniaiwęzłychłonneoraznerwy.Warstwamięśnio-
wazbudowanajestzkardiomiocytów,tkankiłącznej
igęstejsiecinaczyńkrwionośnych.
Nazewnętrznymobrysiesercamożnawyróżnićbrzeg
ostry,znajdującysiępomiędzypowierzchniąprzepono-
wąiprzednią,orazbrzegtępy,pomiędzypowierzchnią
przedniąitylną(ryc.2.1).
Zwykleok.⅓masysercależypostronieprawejwsto-
sunkudoliniiśrodkowejciała,a⅔pojejlewejstronie
(ryc.2.2).Długaośsercaułożonajestskośnie,odlewe-
gonadbrzuszadoprawegobarku.Jestliniąumowną
biegnącąprzezśrodekpodstawykomór(trójkątwłók-
nistyprawy)iprzebiegaprostopadledopodstawyser-
cawkierunkukoniuszka.Biegnieodtyłu,góryistrony
prawejdoprzodu,dołuistronylewej.Kąt,którytworzy
zpłaszczyznąpoziomą,strzałkowąiczołową,jestzmien-
ny,zależnyodtypubudowyciała,fazcyklupracyser-
caifazoddechu(wczasiewdechuprzebiegabardziejpio-
nowo,wczasiewydechubardziejpoziomo),przeciętnie
wynosi45stopnidokażdejzpłaszczyzn.
Krótkaośsercaodpowiadarowkowiprzedsionkowo-
-komorowemuijestbardziejzbliżonadopoziomuniż
dopionu.
21