Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
istanowipróżnię.Lubinaczej:wszystko,coistniejesamoistnie,albo
posiadazdolnośćodziaływania,albostanowijegoprzedmiot(ijest
wówczasciałem);względniestanowicoś,wobrębieczegolubprzez
cowszystkieoddziaływaniadochodządoskutku(ijestwówczas
próżnią;w.418–48).Rzeczyniesamoistnetoalbocechystałeciał
ipróżni–cooznacza,żeniemożnaichodciałipróżnioddzielić,
zarazemichprzytymnieniszcząc–alboichprzypadłości.Wśród
wymienionychwtymmiejscuprzezLukrecjuszawłaściwościnie
mażadnychcechspecyficznieludzkichczychoćbywłaściwych
istotomżywym.Jednakwymienioneprzezniegoprzykłady
przypadłościbezwyjątkuodnosząsiędoludzi:wszystkie„sprawy
ludzkie”toprzypadłości.Poetawspominatuowolności
iniewolnictwie,biedzieibogactwie,wojnieipokoju.Niemówi
ożyciu,stanowionobowiemwłasnośćistotżywych.Nietłumaczy,
jakijeststatusśmierci.Jeślizaśchodzioczas,Lukrecjuszdaje
dozrozumienia,żeniejestonsamoistny.Przeszłewydarzenia–
zaprzykładysłużąmupożądanieHelenyprzezParysa,gwałt
naHelenie,nocnypodbójTroizużyciemdrewnianegokonia,atakże
zniszczeniemiastaprzezGreków–byłyprzypadłościamizwiązanymi
zkonkretnymiludźmi.Niemaichjuż,takjakniematamtych
wydarzeń(w.449–82).PoematzaczynasięodprzedstawieniaWenus
jakożyciodajnejbogini,którapodporządkowujeswojejwoliMarsa.
Rozważaneprzeznasprzykładykorygujątenobraz.Parysbyłjej
faworytemwówczas,aobecniejestnimMemmiusz.Parysprzyniósł
zgubęwłasnemumiastu,dajączwycięstwoGrekom.Memmiusz
maprzyczynićsiędozwycięstwagreckiejmądrościwRzymie.Czy
poematLukrecjuszamożnaporównaćdokoniatrojańskiego?Jedno
jestpewne:całyrejestrsprawgreckichirzymskichtoniewielki
wycinekdziedzinyprzypadłości.Znajdujemysięnaprzeciwnym
bieguniemyśli–wygłoszonejwpoemacie–zgodniezktórą
toRzymianie,itylkooni,sąspokrewnienizbóstwembędącym
jedynymstrażnikiemnaturyrzeczy.
Lukrecjuszpokazujenastępnie,żeciałapierwsze,októrych
charakterzewcześniejsięniewypowiadał,toatomy.Sącałkowicie
zwarte,awięcniezawierająpróżni.Tymsamymsąwieczne
iniezniszczalne,podczasgdyinneciałałatwoulegajązniszczeniu.