Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
korzystnedlaprowokatora,aszkodliwedlaniego
samego.Pojęciezwyklejestkojarzonezdziałalnością
policyjną(odXVIIIwiekubyłowużyciusłowo
agent
provocateur
,oznaczającetajnegopracownikapolicji,
usiłującegowywołaćuobywatelizachowaniasprzeczne
zprawem,leczzróżnychprzyczynpożądaneprzez
władze),leczjesttakżewpowszechnymużyciu
wutartychzwiązkachfrazeologicznych59.
Łatwozauważyćwięc,żeprowokacjaopierasię
nakłamstwieimanipulacji,wceluszkodzeniakomuś.
Tymsamymprowokacjamawspólnepolepojęciowe
zdezinformacją,choćniedorównujejejwzłożoności
iistotnościzakładanychcelów.
Definicjemanipulacji60pokrywająsięzdefinicją
dezinformacji,leczróżniązakresem.Manipulacja(choć
jestskładowymelementemdezinformacji)jestpojęciem
szerszym:obejmujebowiemdziałalnośćzarówno
jednostek,jakigrupbądźinstytucji,przyczym
wwypadkumanipulacjiniezakładasięanipełnejkontroli
kanałówinformacjipodmiotumanipulowanego,aninawet
elementusprzężeniezwrotnego,choćniewątpliwiejest
onelementemkoniecznymwpraktycemanipulacyjnej.
Azatemdezinformacjajestwyspecjalizowanąformą
kłamstwaimanipulacji,używanąprzezwyspecjalizowane
instytucjepaństwowe.
Oszustwo61,rozumianejakowprowadzeniekogoś
wbłąd(posłużmysięrazjeszczepojęciemśw.Tomasza,
mówiąco
mendaciumperniciosum
,czylizintencją
szkodzeniaoszukiwanemu)zostałowprawdzie