Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Opowstawaniugatunków
XIV
nęmedaluinterakcjemiędzyorganizmamiorazmiędzyorganizmamiaśro-
dowiskiemznalazłysięwosobnejdziedzinie–ekologii–itamnastępował
dośćpowolnyrozwój,czasembardziej,czasemmniejzwiązanyzideąewo-
lucji.Wkrajachanglosaskichekologięodpoczątkuuprawianowdarwinow-
skimduchu,jakoaspektbiologiiewolucyjnej(chociażliczneinstytutyizakła-
dyuniwersyteckiezczłonemecologyandevolutionwnazwiezaczęłysię
pojawiaćdopierowlatachsześćdziesiątychisiedemdziesiątychXXwieku),
podczasgdywinnychkrajachwyobcowanieekologii–umiejscawianej
gdzieśnamanowcachnaukoZiemiiochronyśrodowiska–bywałonieraz
zupełne(okompletniewypaczonymznaczeniusamegoterminu„ekologia”
wpotocznymjęzykupolskimniewartotutajwspominać).
PrzedDarwinembiologia(nieużywanotegosłowa!)byłanaukąopiso-
wą,anaprzyrodępatrzonopoprzezpryzmatbadańpojedynczychosobni-
ków.Darwinbyłbodajpierwszym,któryzwróciłuwagę,żeżyciemusibyć
równieżrozpatrywanejakozjawiskomasowe,obejmującewieleosobników
iwielegatunków.Dodziśniedlawszystkichjesttojasne.Konfuzjęwprowa-
dzazwłaszczato,żewedługDarwinaobiektemdoborujestwłaśnieosobnik,
aniepopulacjaczygatunek.Aleszanseprzeżyciaiwydaniapotomstwaza-
leżąodskomplikowanychzależnościpomiędzywielomaorganizmami.Cała
koncepcjaDarwina,atakżekoncepcjaewolucji,takjakjądziśrozumiemy,
odwołujesiędozłożonych,trudnychdobadania(zwłaszczailościowego)in-
terakcjimiędzyorganizmamiorazmiędzyorganizmamiaśrodowiskiem.Dar-
winprzedewszystkimzwracałuwagęnakonkurencję,alejegopojęciekon-
kurencjibyłoznaczniebardziejabstrakcyjneniżto,któreomawiają
elementarnepodręcznikiekologii.
Chodziłobowiemokonkurencjęo„miejscewgospodarceprzyrody”,co
wcalenieoznaczapoprostukonkurowaniaokonkretnypokarm,samicęitd.
Darwinbardzoczęstoużywawyrażeniaeconomyofnaturei–rzadziej–po-
lityofnature.Economytogospodarka,politymożeznaczyć„ustrój”albo
„państwo”,„systemrządów”;chodzizatemo„gospodarkęprzyrody”lub
„państwoprzyrody”.„Gospodarkaprzyrody”todośćabstrakcyjnepojęcie,
odnoszącesiędosumyinterakcjimiędzyorganizmamiiichzasobami(wtym
pozostałymiorganizmami);owo„miejsce”tomożliwośćzaspokojeniaswoich