Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
NarodoweInstytutyZdrowia(NationalInstitutesofHealth,NIH)powołanow2009r.Ustalono
tamzakrespracbadawczych,którychcelemjestidentyfkacjapodstawowychproblemów,kluczo-
wychdlanaukowegowsparciadoraźnegoleczeniachorychzobrażeniamiciała,rozważaniebarier
ograniczającychmożliwościtegoleczeniaiuzyskaniewspółpracyszerokopojętegośrodowiska
traumatologicznego.Doudziałuwpracachzaproszonowybitnychekspertówwzakresieposzcze-
gólnychzagadnień,którzyokreślilipriorytetyikierunkidziałania,wymieniającsiękoncepcjamiażdo
osiągnięciakonsensusu.Powinnysięonekoncentrowaćnaupływającymodwypadkuczasieikolej-
nościpodejmowanychprocedur(timing)orazznaczeniutychparametrówdlaprzebieguprocesu
chorobowegowzależnościodciężkościurazuiodsamegopacjenta,cowarunkujeróżnewyniki
leczenia.Podstawoweznaczeniemajączas,kolejnośćiprzebiegpodstawowych,cząsteczkowych
ikomórkowych,zaburzeńwtrakciekrytycznychuszkodzeńorazokreślenie,jakieleczenienależy
podjąć,abyzatrzymaćlubodwrócićtezmiany.Niezbędnesądotegonowemodeleeksperymen-
talneciężkiego,nagłegourazuiodpowiedziustrojunatenuraz.Osiąganietychcelówutrudniają
niewielkaliczbadoświadczonychbadaczyinauczycieli,ograniczonainfrastrukturailiczneprzeszkody
logistyczne.Trzebazatemwynaleźćformybadańklinicznych,stworzyćsiećosóbzajmującychsiętym
problememiumożliwićimpełnąwspółpracę,odnaleźćjużpracującychnadstosownymirozwią
-
zaniamipozaNIHiwielkimiinstytutami,włączyćspecjalistówmedycynyratunkowejitraumatologii
wproceswieloletniejwymianyosiągnięćipoglądów,wspieraćprocesynauczaniainiewielkieprojekty
badawcze,określićproblemyetyczneilogistyczne,atakżenabieżącoćwiczyćisprawdzaćobowią-
zująceinowotworzoneprogramy.Stądteżcorazściślejszysojusztraumatologiizchirurgiąogólną,
zwłaszczazajmującąsięprzypadkaminagłymi,orazzmedycynąratunkową,którejobszarzaintere-
sowańjestwprawdziedalekoszerszy,aleurazy,inaczejniżwchirurgiiiortopedii,sąHsolątejziemi”.
ZnalazłotoodzwierciedleniewstrukturzepowołanychwreszciewPolscecentrówurazowych,
gdziepodstawowymoddziałemmabyćwłaśnieSOR,achoregozciężkimiobrażeniamiciałale-
czyćmatraumateam,wskładktórego,mniejlubbardziejstale,wchodząróżnispecjaliści,wśród
nich–zawsze–lekarzmedycynyratunkowej.
WPolsceniedziałajednakżadencentralnyinstytutnawzórnp.InstytutuOnkologii,brakjestnaro-
dowegoprogramuzajmującegosięprzeciwdziałaniemurazomizwalczaniemichskutków.Brakteż
chętnychdozajmowaniasięchirurgiąurazową.Absorbującapraca,nieadekwatnydochód,nieprzy-
jemnipacjenci,dużyudziałmetodnieoperacyjnychinarastającezagrożeniaprawno-medyczneto
podstawoweczynnikiodstraszającemłodychlekarzy.Najważniejszymjestjednakbrakspecjalizacji
ztraumatologii,którauprawianajestwramachortopedii,aleteżchirurgiiogólnejiinnychdziedzin
zabiegowych.Ioilewprzypadkulżejszych,pojedynczychobrażeńrozbicietonieprzeszkadzawich
prawidłowymzaopatrzeniu,towprzypadkuobrażeńmnogichiwielonarządowychprowadzidospo-
rówkompetencyjnych,zbędnegotransportowaniapacjentazoddziałunaoddziałlub,cogorsze,ze
szpitaladoszpitala,opóźnieniawłaściwegoleczenia,wefekcie–dopowikłań.Wkażdymtakimprzy-
padkuHnaprawa”człowiekaprzypominanaprawęsamochodu–częśćpoczęści,gdytymczasemskutki
urazuniestanowiąprostejsumyposzczególnychobrażeń,akolejnośćichzaopatrywanianiejestobo-
jętna.Ustrójreagujenaurazwsposóbspecyfczny,awpewnychwarunkachjegodziałaniaobronne,
wykształconewtokumilionówlatewolucji,prowadząwpułapkę,zktórejniemajużwyjścia.
Jużwlatach60.ubiegłegowiekuJanOszacki,profesorAkademiiMedycznejwKrakowieijejrek-
tor,jedenzdwóch,obokJanaNielubowicza,największychwówczaspolskichchirurgów,redaktor
HPolskiegoPrzegląduChirurgicznego”,upowszechniałwPolscewiedzęowstrząsiepourazowym
26
2.ORGANIZACJAIFUNKCJONOWANIECENTRÓWURAZOWYCHWPOLSCEINAŚWIECIE