Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Rozdział1.Kształtowaniesiędyscypliny–głównenurtypolskiejpedagogikispołecznej...
23
narodowym–pielęgnowaćokreślonepostawy,kształtowaćświadomośćprzynależ-
nościnarodowej,dążyćdozagwarantowaniaprawidłowegorozwojukażdemu
człowiekowiorazzapewniaćgodziwewarunkitegorozwoju.Jakwięcwidać,
uswoichźródełpolskapedagogikaspołecznabyłaniejakopedagogikąnarodową,
oświatową,pedagogikądopominającąsięookreślonedziałania,celemktórychmiało
być,jaktowielokrotniepowtarzałaHelenaRadlińska:„odnajdywaniesiłludzkich
iorganizowanieichwcelachtwórczościżyciowej”.Takiprogramoświatowy,
„projektspołeczny”,przekładałsięnaprogramwielupowstającychwówczas
organizacjiistowarzyszeń.Byłtoczęstobardzokonkretnyprogramdziałań,
wskazującyokreślonepotrzebyisposobyichzaspokajania,takjakwprzypadku
programujednejznajwiększychówczesnychorganizacji,którapodejmowałasię
zadańoświatowych–PolskiejMacierzySzkolnej(Dziełosamopomocynarodowej.
PolskaMacierzSzkolna1905–1935,1935).Oświatowywymiardziałańspołecznych
przekładałsięrównieżnaprogramywiększościówczesnychpartiipolitycznych.
ByłotakrównieżwwypadkuprogramuPolskiegoStronnictwaLudowego–
Wyzwolenie,któregoHelenaRadlińskabyłaaktywnądziałaczką(Materiałyźródłowe
dohistoriiPolskiegoRuchuLudowego,1967,s.52).Problematykadziałań
oświatowychpozostałaaktualnarównieżpouzyskaniuniepodległości.Byłaona
przedmiotemzainteresowańitroskidziałaczyoświatowych,pedagogówipolityków,
atakżeprzedmiotemzainteresowańipraclegislacyjnychówczesnegorządu.
Wpracachtychczęstobraliudziałrównieżówcześnipedagodzyspołeczni.
W1923r.zinicjatywyMinisterstwaWyznańReligijnychiOświeceniaPublicznego
opracowanoprojektustawyooświaciepozaszkolnej(Korniłowicz,1923,s.308).
Jakwięcwynikazprzedstawionychrozważań,polskapedagogikaspołeczna
uswoichźródełwsposóbdośćwyraźnywiązałasięzproblematykąoświatowąjako
głównąiwiodącą.Wydajesięrównież,żetakisposóbjejrozumieniareprezentowała
Radlińskaorazówcześnidziałaczespołeczniioświatowi.Wszystkoto,cookreślała
onaszeroko–jakopracęspołeczną,zawierałowsobieopisanewcześniejdziałania.
Zdajesięrównież,żeRadlińskapozostaławiernatakiejwizjipedagogikispołecznej
dokońcaswojegożycia.Niezmieniategorównieżfaktwystępowaniawramach
problematykipedagogikispołecznejzagadnieńdotyczącychzagrożeńżyciaspołecz-
nego,acozatymidziezajęciesięzagadnieniempomocyiratownictwa.Szczególnie
miałotomiejsceiwiązałosięzokresemIIwojnyświatowej,kiedytonasilałysię
tegotypuzjawiska.Problematykatapojawiłasięm.in.wtakichpracachRadlińskiej
ijejuczniówjak:Społeczneprzyczynypowodzeńiniepowodzeńszkolnych,Sieroctwo
zasięgiwyrównywanieorazRodzinyzastępczeŁodzi.Wszystkietepraceniosły
pewienzamysł,awkonsekwencjiokreślonąkoncepcjępedagogikispołecznej.
Najważniejszymipublikacjamibyłyjednak(chronologicznie):Pracaoświatowa–jej
zadania,metody,organizacjaz1913r.,Stosunekwychowawcydośrodowiska
społecznegoz1935r.,Oświatadorosłychz1947r.oraz,jakopewnasynteza,
opracowanyprzezautorkęskryptw1951r.–Egzaminzpedagogikispołecznej.Na
podstawietychpracmożnazrekonstruować,jaksięwydaje,podstawowewątki
koncepcjipedagogikispołecznejRadlińskiej.