Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
22
Techniczneieksploatacyjneobjawyzużyciapojazdów
Zużycieściernejestzjawiskiemwystępującymwprocesietarcia,polegananisz-
czeniuwarstwywierzchniejciałwspółpracującychwwynikuoddziaływanianie-
równościpowierzchni.Bardzoczęstoprocesścieraniazachodziwobecnościścier-
niwa,którestanowiąnp.produktyzużycia,zanieczyszczenia.Powierzchniatakiego
ciałajestpodobnadopowierzchnipozgrubnymszlifowaniu.Gładkośćścieranej
powierzchnizależyodtwardościmateriałuorazodrozmiarówziarenścierniwa.
Naintensywnośćzużyciaściernegomawpływ[55,85]:
—obciążeniewspółpracującychpowierzchni,
—temperatura,wjakiejzachodziproces,
—względnaprędkośćwspółpracującychczęści,
—stężeniezanieczyszczeńwatmosferze,
—rodzajsubstancjismarującejpowierzchnietrące.
Zużycieadhezyjnejestzjawiskiemwystępującymwprocesietarciaipolegana
niszczeniuwarstwywierzchniejelementówwspółpracującychwwynikupowsta-
waniapołączeńadhezyjnychorazichnatychmiastowymrozrywaniu.Rozróżniasię
dwarodzajezużyciaadhezyjnego:pierwszegoidrugiegorodzaju.Zużycieadhe-
zyjnepierwszegorodzajupoleganapowstawaniuirozrywaniumikropołączeńna
zimno.Drugiegorodzajupowstajewwynikurozrywaniamikrozgrzeinima-
krozgrzeinwpodwyższonejtemperaturzezreguływwarunkachistnieniadużych
prędkościiobciążeń[55,67].Widokzatartegotłoka(adhezjadrugiegorodzaju)
przedstawiononarysunku1.2.
Narysunku1.3przedstawionoskutekzatarciatrzonkazaworuwprowadnicy
ijejwyrwaniazotworuosadzeniawgłowicy(skrzywienietrzonkawywołaneude-
rzeniemdenkatłokawgrzybekzaworu).
Zużyciezmęczeniowewystępujewwynikucyklicznychzmianobciążenia,dzia-
łającychnaelementlubjegopowierzchnię.Jednymzrodzajówzużyciazmęcze-
niowegojestfretting,polegającynapowstawaniumiejscowychubytkówwwar-
stwiewierzchniejwwynikucyklicznegooddziaływaniaobciążeńpodczas
występowanianiewielkichpoślizgów.Zjawiskotakiewystępujenp.wpołączeniach
Rys.1.2.Widokzużyciaadhezyjnegodrugiego
rodzajunapowierzchnitłoka