Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Strukturaksiążki
29
apollińskiegosnu-iluzjicałości,którąwobliczukryzysuspój-
nościświatazapewniarzeźbiarskadoskonałość.Jednakklasycy-
stycznysztafażokazujesięwyłącznieiluzją-światantycznych
rzeźbujawniaswąniedostępnośćipodatnośćnaupływczasu,
dlategowkonsekwencjiuwskazanychtwórcówkryzysrzeź-
biarskiejutopiiestetycznejjestsprzężonyztragicznymrysem
podmiotowości,którarozpoznajewposągukształtskończony,
zamknięty,aleipomnikowo-historyczny.
Posągjakopomnikpowracawironicznym,antymonumen-
talnymwarianciewtekstachApollinaire’a,któreanalizuję
wkolejnej,ósmejczęściFuturystycznypomnik?Apollinaire
iparadoksyawangardowejutopiiestetycznej.Awangardowość
Apollinaire’azdajesięprzekraczaćwgeścieośmieszeniastruk-
turęutopiiestetycznejzasadzającejsięnawspółistnieniuformy
artystycznejideałuimaterii,któregofigurąjestwiecznotrwa-
łypomnik.Wtekstachfrancuskiegotwórcydogłosudochodzą
sprzecznetendencjenowoczesnościucieleśnionewrzeźbiar-
skichmetaforach,traktowanychzjednejstronyzgodniezlogiką
formyprzestrzennejjakonośnikiahistorycznejwiecznotrwało-
ści,zdrugiejnatomiast-nazywającychnowoczesnąkoniecz-
nośćpostępu,awangardowejnowości,któramusieksponować
historyczny,azatemzdolnydorozwojucharakterdziełasztuki.
Radykalnerozumieniebryłyrzeźbiarskiej,którastajesię
źródłemutopijnegomyśleniaowłaściwościachjęzykaodHul-
me’aiPounda(wczęścidziewiątej:Rzeźbajako/czymaszyna?
Hulme,Poundiradykalnośćwortycyzmu)dotekstówreali-
zmusocjalistycznego(częśćdziesiąta:Odbalastutradycjido
widmhistorii.Rzeźbiarsko-architektonicznamonumentalność
wobecpolitycznościdziełasztuki),stanowiodpowiedźnade-
substancjalizującąsięformalność,będącąefektemkryzysulo-
gocentrycznegomodernizmu.Tolinia,którejpoczątekmożna
lokowaćwparnasistowskimmyśleniuoformie,jednakżeuzu-
pełnionaopotrzebępolitycznegozaangażowaniaiadekwatne-
godoniejpoziomukomunikacjibezpośredniej-przejrzystej;
umożliwiającejbezkolizyjnyprzekaz.Wzorcemtakiegopo-
rozumieniaokazujesięujętawrygorystycznąformęmateria