Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
ShirleyJackson,Loteria,czyliPrzygodyJakubaHarrisa
25
plamąiwkrótceginiepodgrademkamienizesłowamisprze-
ciwunaustach.
SiławymowyLoteriiwynikastąd,żeJacksonwpisałajeden
elementuniezwyklenia,ajestnimsamaloteria,wrealnyszta-
faż,bazującynaszereguznajomychodniesieńspołecznych,hi-
storycznychisymbolicznych.Sportretowanaspołecznośćjawi
sięjakozwyczajna,tradycyjnawspólnotawiejska;dlazebra-
nychkobietloteriastwarzaokazjędoplotek,dlamężczyzn–
dorozmówozasiewach,pogodzieiprognozowanychplonach.
Społecznośćniejestzacofana,mechanizacjapracyprzyupra-
wachjesttuczymśoczywistym.Kobietyswobodnieczująsię
napublicznychzebraniach.Znamienne,żenazwiskaosóbna-
leżądonajczęstszychwjęzykuangielskim:Adams,Allen,An-
derson,Jones,Martin,Summers.Niewieledowiadujemysię
ogenezieloterii,aleto,czegosiędowiadujemy,jestwymow-
ne:otóżjejpoczątkisięgajączasówpierwszychosadników.
Skojarzeniezpurytanamisamosięnarzuca,tymbardziejże
paniHutchinsonnositakiesamonazwiskojakjednazpierw-
szychamerykańskichdysydentekreliginych,AnneHutchin-
son,jużwpierwszejpołowieXVIIwiekurepresjonowanaza
poglądyprzezortodoksyjnychduchownychzMassachusetts.
Zkoleisamwątekukamienowaniaprzywodzinamyśltwarde
prawazapisanewksięgachStaregoTestamentu,każącwidzieć
swoistośćamerykańskiegodoświadczeniareliginegowdużo
szerszymkontekścietradycjijudeochrześciańskiej.Współcześ-
nie,kiedywniektórychpaństwachlubprowincjachAzjiobo-
wiązujeprawokoraniczne,ujawniająsięzupełnienowe,zaska-
kującesensyopowiadaniaJackson.
Wydajesię,żeLoteriajesttekstemwymierzonym
wskłonnościdofundamentalizmu,przyczymchodzinie
tyleofundamentalizmreliginy,ufundowanynatakiejczy
innejdoktrynie,ilespołeczny,któryrzeczjasnamożemieć
podbudowęreliginą.Jegosednemjestwyzutezrefleksji
przywiązaniedoskostniałejtradycji,trwającejwniezmien-
nejformiepomimoupływuczasu.Tradycjatraktowanajest
jakrzeczuświęcona,oznaczeniektórejsięniepyta.Urasta