Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
24
LAURAPOLKOWSKA
przeszkadzającywlekturze,idealniedopasowany
11
;JęzykGatsbiegojestprzezroczysty,
bezwyrazu,wręcznijaki,niewiemjakmożnasięzachwycaćtąksiążką12).
ZnaczenieA
Przenośneużyciaprzymiotnikaprzezroczystywbardzowielukontekstachopa-
trzonesądodatnimznakiemwartości.Leksemmożewówczaswystępowaćwkilku
odcieniachznaczeniowych,subtelniesięodsiebieróżniących.Pierwszyzostał
odnotowanywInnymsłownikujęzykapolskiego,wktórymmożemyprzeczytać:
CJakoprzezroczysteokreślamyczyjeśintencje,myślilubzamiary,jeślisąłatwedo
rozszyfrowania)
.Wypadadodać,żetenwłaśniewariantznaczeniowyjakojedyny
niemaprzypisanegojednoznaczniepozytywnegonacechowaniaaksjologicznego.
Przymiotnikmożebowiemzostaćużytywsposóbbliskineutralnemu,apozytywna
ocenatakrozumianejprzezroczystościdajesięodczytaćwyłączniedziękiszersze-
mukontekstowi(por.PrzezroczysteicałkiemjasnesąintencjeprezesaPiS,który
zarazpoprzegranychwyborachprezydenckichwezwałdowalkionprawdęnatemat
Smoleńska”
13
).Częściejjednaksygnałydodatniegowartościowaniapojawiająsięna
powierzchnitekstu(por.Naszeintencjebyływyłączniepozytywne,przezroczyste14).
BardziejwyrazistenacechowaniewykazujewariantznaczeniaAwystępujący
wkontekstach,którezawierającharakterystykękonkretnejosobylubokreślonejgru-
py,zeszczególnymuwzględnieniemludzkiejpsychiki.Wówczaswyrazprzezroczysty
znaczytylecoCnieukrywającyemocji,taki,któregowyglądzdradzawewnętrzne
przeżycia,szczery)(por.Zdajemisię,żebezdomny,prawdziwieubogi,podobniejak
człowiekumierającylubzanurzonywmiłości,albonoworodek,jestniezamaskowa-
ny,odsłonięty,przezroczysty.Bliższyczłowieczejnagiejprawdy15;Azrywającjabłko
wiszącenadstudniąioglądającjepodświatło,rzekł:-Jakiejasne.Pestkiwidaćcodo
jednej.Wwasteżwszystkowidać.Donajmniejszejpestki.Tyśteżprzezroczysty.Jak
tojabłko.Jakwoda
16
).Znaczenieto-choćnieczęste-odnotowanezostałowInnym
słownikujęzykapolskiego,któryobjaśniajenastępująco:Cokimś,czyjeintencje,
11
http://katedra.nast.pl/art.php5?id=3472[datadostępu:2.11.2018].
12
http://pikkuvampyyrinkirjamaailma.blogspot.com/2017/02/86-francis-scott-fitzgerald-wielki.
html[datadostępu:2.11.2018].
13
W.Czuchnowski,ChwytyKaczyńskiego,http://wyborcza.pl/1,76842,8189609,Chwyty_Kaczynskiego.
html[datadostępu:4.11.2018].
14
http://wyborcza.pl/1,20449127,towarzystwo-dziennikarskie-przeciwko-zaklamywaniu-historii.
html[datadostępu:4.11.2018].
15
S.Raduńska,Kartkizbiałegozeszytu,Warszawa2008.
16
T.Nowak,Ajakkrólem,ajakkatembędziesz,Warszawa1967.