Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
8
Wprowadzenie
inwestycjizagranicznych(BIZ),częstorealizowanychprzezprzedsiębior-
stwapaństwowe.Zamiasttradycyjnejkoncentracjinapozyskiwaniuza-
sobównaturalnychzpaństwrozwijającychsięwAzji,AfryceiAmeryce
Łacińskiejieksportuproduktównarynkiwschodzące,strategiainwestycyj-
naChinstałasiębardziejzdywersyfikowana(obejmowałam.in.przejęcia
ifuzje),awprzypadkurynkówtransatlantyckich,nastawionabyłanapo-
zyskiwaniezaawansowanychtechnologii.Kontynuacjąirozwinięciemtego
podejściabyłaInicjatywaPasaiSzlaku,zainaugurowanaprzezprzewod-
niczącegoChińskiejRepublikiLudowej(ChRL)XiJinpingaw2013roku.
Propozycjatawzbudziłapowszechnenadziejenachińskiezaangażowa-
niegospodarcze,zwłaszczawpaństwachrozwijającychsię,wtymwEuro-
pieŚrodkowo-Wschodniej,którąChinyzaliczajądotejgrupy.
WedługchińskichdokumentówrządowychInicjatywaPasaiSzla-
kujestzgodnazpięciomazasadamipokojowegowspółistnienia3,awięc
kanonempolitykizagranicznejChRL.Zasadytezostałysformułowane
wpołowielat50.XXwieku,gdyposzukującwłasnegomiejscawzimno-
wojennympodzialeświatamiędzyZwiązkiemRadzieckim(ZSRR)aUSA,
Chinyzidentyfikowałysięzgrupąpaństwrozwijającychsię.Koncepcja
pięciuzasadpokojowegowspółistnieniazostałaporazpierwszypodniesio-
nanaspotkaniupremieraChRLZhouEnlaiaipremieraIndiiJawaharlala
Nehruw1954rokuirozsławionarokpóźniejnakonferencjiwBandungu.
Stałasięnormatywnąpodstawązarównochińskiejpolitykizagranicznej,
jakiRuchuPaństwNiezaangażowanych.Nazasadyteskładasię:szacu-
nekdlasuwerennościiintegralnościterytorialnejinnychpaństw,nieagre-
sja,równośćiwspółpracadlaobopólnychkorzyści,nieingerencjawsprawy
wewnętrzneinnychpaństworazpokojowewspółistnienie.Jakwskazuje
badaczkaLeahZhu,istotatychzasadjestrelacyjna,sąonenakierowane
nawzajemneposzanowanieipokojowewspółistnienie,majązapewnić
Chinomstabilność,bezpieczeństwoiochronęwłasnychinteresów4.
DeklaratywneprzywiązanieChindonpięciuzasad”wrazzantyimpe-
rialnąretorykązostałoszczególniedobrzeprzyjętewAfryce,uważanejza
obszar,wktórymrelacyjnapolitykaChinjestnajpełniejinajskuteczniej
realizowana5.JakzauważaLeahZhu,nwprojekciePasaiSzlaku[Chinom
3Zob.np.VisionandActionsonJointlyBuildingSilkRoadEconomicBeltand21st-
CenturyMaritimeSilkRoad,MinisterstwoSprawZagranicznychChRL,28.03.2015,
https://www.fmprc.gov.cn/eng/topics_665678/2015zt/xjpcxbayzlt2015nnh/201503/
t20150328_705553.html(dostęp:28.03.2023).
4LeahZhu,ThePowerofRelationalism,Routledge,London2018,s.186.
5Tamże,s.188.