Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
RozdziałI.Początki
31
nestaBironalZarzucanoAnniebrakwykształcenia,prostactwo
(aczkolwiektojejopieceprzypisujesiępoczątkiświatowejpozycji,
jakądodziśzajmująrosyjskamuzykaibalet)iotaczaniesięNiem-
cami,którychwpływynadworzeszkodzićmiałyinteresomRo-
sjanlWliteraturzepojawiająsięjednakdobrzeudokumentowane
opinie,żeniemożnajednoznacznieuznaćlatpanowaniaAnnyza
okrespolitycznegoregresu4lNiewątpliwiedopowstaniaczarnej
legendyAnnyprzyczyniłasiępropagandajejnastępczyni,Elż-
biety5,córkiPiotraWielkiego,któraobjęłatronnakolejnedwa-
dzieścialat,posługującsięhasłamipatriotycznymiiotaczającsię
przeważnieRosjanamil
NaczaspanowaniaElżbiety(1741-1762)przypadnieokresnajwięk-
szejaktywnościtwórczejŁomonosowa,arelacjezcesarzowąijej
otoczeniembędąmiałyznacznywpływnajegożycielJeślimowa
ootoczeniu,szczególniedotyczytoosobywybitnegoorganizatora
naukiIwanaSzuwałowa6,faworytaElżbietyiwielkiegoprotektora
Łomonosowa,chociaż,jaksięprzekonamy,ichrelacjaniebyłapo-
zbawionakonfliktówlofaworytachcarówzazwyczaj,choćbez
głębszejrefleksji,piszesięźlelJednakbliższeprzyjrzeniesięhistorii
wskazuje,żezarównoSzuwałow,Razumowski,jakiPotiomkin,fa-
worytKatarzynyII,anawetwspomnianyBiron,położyliznaczące
zasługinarzeczRosjilokrespanowaniaElżbietyocenianyjestjako
pozytywny,zarównozpowoduwewnętrznejstabilizacjipaństwa,
jakiumacnianiasięjegomiędzynarodowejpozycjilPiszącotych
czasach(jakrównieżolatachpanowaniaojcaPiotraWielkiego-
AleksegoMichajłowicza),wybitnydziewiętnastowiecznysłowianofil
AleksyChomiakowpodsumowywał:nNadichdziejamizasypiają
dzieci,leczzamyślająsięmężowie”lByłtookres,gdyRosjadoko-
4AnnaIwanowna[w:]DynastiaRomanowów,redlAlIskanderow,Warszawa
1993,sl150inlCzarnąlegendęAnnywXIXwlugruntowałwybitnyhistoryk,
WasylKluczewskil
5Elżbietadoszładowładzywdrodzeprzewrotu,odsuwającodwładzycara
niemowlęIwanaVI(spędziłżyciejakowięzień,zamordowanyw1764rlzrozkazu
KatarzynyII)ijegomatkę-regentkęAnnęLeopoldownę(córkębratanicyPiotra
Wielkiego)l
6ZoblAppendix.Przyjacieleiwrogowiel