Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
pulpitzamiastołtarza,tapowagaiprostota,wszystkotowywarło
namnietakiewrażenie,żeztrudemłapałemoddech.Słyszałem
wtedy,jakzarzucanoewangelikom,żeniewierząwdzwony;wtedy
protestantomniewolnobyłojeszczedzwonić,dopierowstolatod
patentutolerancyjnego3otrzymaliprawoposiadaniadzwonów.Dzi-
wiłomnie,żekatolicyuznawaliprotestantówzalepiejwykształ-
conych,solidniejszychigospodarniejszych;łamałemsobiegłowę,
skądsiętobierze?Albozastanawiałemsię,dlaczegomówisię:
trzymasiętomocnojakhelweckawiara.Tychzagadekniezdo-
łałemwtedyrozwiązać,aleprotestantyzmniepokoiłmnienadal
iponiekądwprawiałwpodniecenie.
Żydów,tychtosiębałem;wierzyłem,żepotrzebująchrześci-
jańskiejkrwi,toteżwolałemnadłożyćdrogioparęulic,byletylko
nieiśćkołoichdomostw;ichdziecichciałysięzemnąbawić,
boznałemtrochęniemiecki,alejanie.Dopieropóźniejjakośsię
zŻydamipojednałem;byłotowszkolerealnejwHustopečach.
ByliśmyraznaszkolnejwycieczcewGórachPalawskich.Gdypo
obiedziewgospodziefiglowaliśmyiwygłupialiśmysię,naszkolega
Żydwyszedłnadwór.Jazciekawościzanim,aonstanąłzaotwar-
tymskrzydłemwrótitam,zwróconytwarządościany,kiwałsię
imodlił.Zawstydziłemsięwtedytrochę,żeŻydmodlisię,kiedy
mysiębawimy.Niemieściłomisięjakośwgłowie,żemodlisię
równiegorącojakmyiżeniezapominaomodlitwienawetpod-
czaszabawy...
Iwidzipan,przezcałeżyciestarałemsięuważać,żebyniebyć
wobecŻydówniesprawiedliwy;dlategomówiono,żeznimitrzy-
mam.Kiedyprzezwyciężyłemwsobietenludowyantysemityzm?
Wsferzeuczuć,drogipanie,chybanigdy,tylkorozumem;toćwła-
snamatkautrzymywaławemnieprzesądotejkrwi.
Masięrozumieć,jakodzieckowierzyłemnietylkowto,czego
uczononaswszkoleiwkościele;mójkatolicyzmbyłpełenprze-
sądów,przepojonymorawsko-słowackąmitologią.Wierzyłemwe
wszelkiemożliweiniemożliweduchy,anajbardziejchybawpołu-
dnicęporywającądzieciwpołudnieiwiłę,robiącątowwieczorny
aniołpański,atodlatego,żebawiącsięzapominałemoczasieina
3EdyktcesarzaJózefaIIz1781roku,przyznającyewangelikomprawaobywa-
telskie,któredotegoczasuprzysługiwałyjedyniekatolikom,orazzezwalającyimna
określonychwarunkachbudowaćkościołyiodprawiaćwnichnabożeństwa.
24