Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Należywtymmomenciezadaćpytanie:czytradycjeartystycznewani-
macjiseryjnejdotycząjedynieprodukcjiamerykańskich?Uważamy,żejak
najbardziejwychodząonepozaHollywood,boprzemysłyprodukcyjnereali-
zująceserialewinnychkrajachodlatwykorzystująpodobneformuły.Nawet
jeślispojrzymynapolskigruntzczasówPRL-u,gdzieniemamydoczynienia
zkomercjalizacją31,totakieprodukcje,jakReksio(1967–1990),Dziwneprzy-
godyKoziołkaMatołka(1969–1971)czyBolekiLolek(1963–1964)przejmują
wielecechkreskówki(jednakżewugrzecznionej,infantylneji,zdzisiejszego
punktuwidzenia,dośćtopornejformie–byćmożedlategoprzyczyniłysięone
dozbudowaniaogólnieprzyjętegopoglądunagrunciepolskim,żeanimacje
seryjneprzeznaczonesąjedyniedladzieci
32
).PrzykładowegoBolkaiLolka
cechujeepizodyczność,wizualnegagi,atakżeskłonnośćdoadaptowania
różnychkonwencjiiznanychfabuł(jużwpierwszymodcinkubohaterowie
odtwarzaliopowieśćoWilhelmieTellu).Wartowspomniećotym,żepolskie
doświadczeniekulturoweodbioruanimacjiseryjnejwiążesięniezsobotnimi
porankami(choćpo1989rokuwewczesnychporachrównieżznajdziemy
pasmaprzeznaczonedladzieci),leczztzw.Wieczorynką,oferowanąprzez
TelewizjęPolską.Wtympaśmieprezentowanebyłyzarównowspomniane
realizacjepolskie,jakizagraniczne:Muminki(jap.楽しいムーミン一家,Tanoshii
MflminIkka,1990–1991,kooprodukcjajapońsko-fińsko-holendersko-francu-
ska),Smerfy(ang.TheSmurfs,fr.LesSchtroumpfs,1981–1989,2018–serialame-
rykańsko-belgijski)czyPszczółkaMaja(MitsubachiMaayanoBōken,1975–1983).
Jakwidać,sątutytuły,którychstylmoglibyśmyokreślićmianemanime,aleto
równieżnieprzeszkadzawewłączeniuichwnasządefinicję.
Słowoanimeoznaczaprzedewszystkimprodukcjeanimowanezrealizo-
wanewJaponii.Itymsamymanimemożebyćkreskówką,aleniemusi,bo
31Przynajmniejwczystejpostaci,bojakpiszePawełSitkiewiczwtekściedotyczącymBol-
kaiLolka:nPopularnośćbohaterówwykorzystanowiścieamerykańskimstylu.Ichwizerunki
pojawiłysięm.in.naubraniach,zabawkach,kosmetykach,gumachdożucia.ReklamowaliLOT
orazPolskąŻeglugęMorską(filmpt.LotniczaprzygodazseriiPrzygodyBolkaiLolkastanowi
jednąwielkąreklamęLOT-u).Osobneżyciebohaterowiewiedliwksiążeczkach,komiksach,na
płytachzpiosenkami,anawetwteatrze.WidzowietraktowaliBolkaiLolka,jakbybylipraw-
dziwymichłopcami,aniepostaciamizkreskówki.«RadaHufcaHarcerskiegoim.Czerwonych
KosynierówzWejherowaprzyjęłaichwskładswegoszczepu,aaktnadaniaczłonkostwaZHP
przesłanodoStudiaFilmówRysunkowychwBielsku-Białej.NatomiastZarządGłównyLigi
OchronyPrzyrodymianowałLolka[ś]młodzieżowymstrażnikiemprzyrody»–wspominał
LeszekMech”.Za:P.Sitkiewicz,Tylkodladzieci:krótkahistoriaflmówoBolkuiLolku,nPanoptikum”
2011,nr10(17),s.137–148.
32
nRysunkoweserialewchodziłynamałeekranywaurzeskandalu.Krytykaorazśrodowisko
filmowereagowałydośćhisterycznienapróbyzastąpieniafilmówautorskichwieloodcinkowy-
micyklami.Wniektórychkręgachuważano,żeprodukcjaseryjnastanowigwóźdźdotrumny
polskiejanimacji,cieszącejsięodpołowylat50.uznaniemnazachodnichfestiwalach.Film
seryjnystałsięwręczsynonimem«odcinaniakuponów»i«chałtury»”.P.Sitkiewicz,Tylkodla
dzieciś,s.138.
21
AdamMickiewiczUniversityPress©2021