Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
6
Wstęp
religiisensustricto1.Wjednejzeswoichksiążekprzyznałna-
wet,żereligijnywymiarżycianienależydotychwymiarów,
októrychpotrafibezpośredniofilozofować2.Napisał,copraw-
da,kilkaartykułówpoświęconychzagadnieniomreligijnym,
alewysunąłwnichtezę,żedyskursreligijnywogóleniepod-
dajesięanaliziefilozoficznej.Niewydajemisięjednak,by
tezatabyłasłuszna.Wielerozwiązań,którePutnamwypra-
cowałwkontekściedyskusjinieodnoszącychsięwprostdo
religii,możnawykorzystaćwbadaniudyskursureligijnego.
Poniższapracajestpróbąposzerzeniafilozoficznejperspek-
tywyPutnamowskiejotenwłaśnieaspekt.
Wspomnianejużwyżejuwikłanieanalizkwestiireligijnych
wszerszyobrazświatajestprzyczynąpewnejobjętościowej
dysproporcjipomiędzyczęściamiksiążkipoświęconymimy-
śliPutnamaaczęściąbezpośredniokoncentrującąsięnakwe-
stiidyskursureligijnego.Zdysproporcjitejchcęsięterazuspra-
wiedliwić.
OtóżwobszarzejęzykaangielskiegomyślPutnamanależy
donajbardziejznanychidyskutowanychpropozycjifilozoficz-
nych.Posiadawieluzwolenników,aleteżwobecwieluPutna-
mowskichtwierdzeń–itotwierdzeńkluczowych–wysuwa-
nesąliczneipoważneargumentykrytyczne.Dlategoniemo-
głemograniczyćsiędoszkicowegoprzedstawieniatychmyśli
Putnama,którewykorzystałemjakonarzędziaanalizyzasad-
niczegoprzedmiotumoichbadań.Znacznączęśćksiążkimu-
siałempoświęcićnawykazanie,żefilozoficznaperspektywa
kreślonaprzezPutnama,jest–przynajmniejwzasadniczych
zarysachipodokonaniupewnychmodyfikacji–perspektywą
wytrzymującąkrytykęprzeciwników.Abytegodokonać,mu-
siałemprzedstawićmyślPutnamadośćszczegółowo.Niema
bowiemdostępnejnagrunciepolskimmonografii,doktórej
możnabysięodwołać.
Cowięcej,myśli,któresąinteresującezpunktuwidzenia
postawionychprzezemniekwestii,Putnamrozwijałnaprze-
strzenidwudziestukilkulat.Myśliteewoluowaływtrakcie
1ZnanemisązaledwiedwaartykułyPutnamaztejdziedziny:ThougtsAddres-
sedtoanAnaliticalThomist,„Monist”,80(4),Oct.1997,s.487-499;orazOn
NegativeTheology,„FaithandPhilosophy”,14(4),Oct.1997,s.407-423.
2Por.H.Putnam,RenewingPhilosophy,CambridgeMA1992,s.1.