Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
ŻRÓDŁAIROZWÓJSPOŁECZNEJPSYCHOLOGIIŚRODOWISKOWEJ
1.2.1.Podstawowestadiarozwojupsychologiiśrodowiskowejnaświecie
Pierwszyetaprozwojupsychologiiśrodowiskowejjakosamodzielnejdyscy-
plinyobejmujebadanianiecochaotyczneirozproszone,związanenaogółzte-
matykąinteresującąposzczególnychbadaczy.Wmiaręrozpowszechnianiasię
wysokichdomówstudenckichprzeprowadzanonp.licznebadanianadwpływem
liczbykondygnacjinatakieaspektyzachowańjakkooperacja,postawaodpo-
wiedzialnościspołecznejczyteżtrwałośćwięziprzyjacielskich.Najbardziejob-
szernebadaniategorodzajuprzeprowadziliVanderRyniSilverstein(1967)na
UniwersytecieKalifornijskimwBerkeley.Zaobserwowalimiędzyinnymiinte-
resującąprawidłowość,żepoczucieapatiiizobojętnieniajestmniejwięcejwprost
proporcjonalnedoliczbykondygnacjidomustudenckiego.Porównawczebada-
niaVanderRynadwóchosiedli:zabudowanego14-piętrowymidomamizpustą
przestrzeniąmiędzynimiorazniższejzabudowyBrownvillezzagospodarowa-
nymiciągamipieszymipokazaływpływstrukturyprzestrzennejnaprzestępczość.
Innynurtbadawczykoncentrowałsięnaoceniezurbanizowanychobszarów
waspekcieichprzestrzennejczytelnościodzwierciedlającejsięwstrukturzemen-
talnejmappoznawczychmieszkańcówmiast.Pojęciemapypoznawczej(cogni-
tivemap)wprowadziłdonaukiamerykańskipsychologEdwardC.Tolman(1948)
naoznaczeniepercepcyjnejreprezentacjiprzestrzeni,którączłowiekwyrabiasobie
napodstawiewskaźnikówśrodowiskaiwłasnychoczekiwań,będącychpodsta-
wąuczeniasiędrógosiąganiacelówwprzestrzeni.Pionierskiepracewtymza-
kresiewykonałK.Lynch(1960),któryjakopierwszysporządziłmapypoznaw-
czedlatakichmetropoliijakBoston,JerseyCity,LosAngeles.Podobnychbadań
nieprzeprowadzonowżadnymzpolskichmiast,aczkolwiekwydajesię,żeich
wynikimogłybymiećdużeznaczeniepoznawczeipraktyczne,zwłaszczadla
nowychrozwiązańarchitektoniczno-urbanistycznych.PoLynchunastąpiłacała
seriabadań,którepokryłymapamipoznawczymiwielemiastnacałymświecie_
Amsterdam,Rotterdam,Hagę(deJonge,1962),Chicago(Saarinen,1969),Me-
diolaniRzym(Francescato,Mebane,1973).
Kolejnynurtpsychologiiśrodowiskowejskupiłsięwokółzagadnieńzacho-
wańinterpersonalnychorazstłoczenia.Altman(1975)zaproponowałterminmi-
krointerpersonalnydookreśleniaanalizynapoziomiemałychgrupspołecznych
poddanychoddziaływaniomfizycznegośrodowiskawinterakcjachocharakte-
rzetwarząwtwarz(face-to-face).Wykryłonnietylkowpływśrodowiskafi-
zycznegonaprocesyinterakcji,leczrównieżsposoby,jakimiludzieaktywnie
wykorzystująśrodowiskodokształtowaniaspołecznychinterakcji.
Osmond(1957)wrozważaniachnadspołecznąjakościąprzestrzeniokreśliłpewne
środowiska_szpitale,dworcekolejowe,hotele,więzienia_jakospołecznieuciecz-
kowe(sociofugal),ponieważprzeszkadzająwrozwijaniuinterpersonalnychzwiąz-
kówlubzniechęcajądonich.Szczególniewielubadaczyzajmowałosięanalizą
sposobówwykorzystywaniaprzezludzifizycznejprzestrzenidocelówkonwersa-
cji.Badaniateznanesąpodnazwąograniczeniakomfortukonwersacji.Taknp.
29