Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Rosjaanowyporządekmiędzynarodowy
wydaćrosyjskiestenogramy(bonakonferencjachtychniebyłowspólnego
protokołu-każdadelegacjaprowadziławłasnezapisyzrozmów,przytym
dotyczyłyonewszystkiego:toastów,rozmówprzyposiłkachioficjalnych
rokowań.Efektemmojejpodróżybyłoto,żepublikowaliśmytedokumen-
tyjednocześniezmiesięcznikiemnMieżdunarodnajażyzń”.Tłumaczyłem
jenabieżąco,aczęśćprzeddrukiemwnSprawachMiędzynarodowych”
zamieściłem-dlazainteresowaniaszerszejpubliczności-nałamachty-
godnikanPolityka”.MarianTurski,którywtedyjuż(ponad50lattemuś)
byłkierownikiemdziałuhistorycznego,zorientowałsięwlot,żeprotokoły
znieznanychrozmówStalinazChurchillemiRooseveltembędądlaczytel-
nikówatrakcją.(Dodamnamarginesie,żeostatnio-przyokazjiuroczystych
konferencjiorganizowanychdlaupamiętnienia70.rocznicyzwycięstwanad
Niemcami-Rosjanieporazpierwszyujawnilizapisyzpodsłuchiwanych
rozmówmiędzyChurchillemaRooseveltem,codawałoimwglądwmoty-
wyiargumenty,którymiposługiwalisięprzywódcyZachodunaspotkaniach
zeStalinem).
TakietobyłymojepierwszesłużbowekontaktyzówczesnąRosją
iRosjanamiś
Ciekawjestem,czyRosjanie,którychpanwówczaspoznał,mieliodwa-
gęrozmawiaćzpanemwsposóbotwarty?
Byłoróżnie.Spotkałemkilkuuczonych,ludziprzyzwoitych,którzy
oczywiściesiębali,bylizastraszeni.Aleniewszyscyiniezawsze.Jeden
zmoichówczesnychznajomych,częściowopolskiegopochodzenia(miał
babcięRosjankę,adziadkaPolaka-któryprzedIwojnąświatowąbyłofice-
rem,czyteżurzędnikiemwWarszawie),nazywałsięDmitrijTomaszewski.
ByłbadaczemwInstytucieGospodarkiŚwiatowejiStosunkówMiędzyna-
rodowych(IMEMO),wramachRosyjskiejAkademiiNauk(RAN).Instytut
tenbyłipozostajejednymznajlepszychinajbardziejprestiżowychrosyj-
skichośrodkówbadawczych.TomaszewskipokazywałmiMoskwęikiedy
zbliżyliśmysiędoŁubianki,naglenistąd,nizowądpowiedział:nTensystem
musiupaść”.Zapytałemgo:nKtórysystem?”,aTomaszewskinato:nTen
system,wktórymżyjemy.Tutajpoprostunicniefunkcjonuje”.Zpewną
ironiąiprzezprzekoręzareagowałem:nJaktonic?”.NatoTomaszewski:
nWiem,powieszmizachwilę,żemetrofunkcjonuje”.Powiedziałem:nNo
właśnie,metro.Alenietylkometro”.Mijaliśmywłaśniegmachdomuhan-
dlowegonDietskijmir”,czylinDziecięcyŚwiat”,atużzanimjestŁubianka,
SprawyMiędzynarodowe,2015,nr1
9