Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
16
STRUKTURAINSTYTUCJONALNO-ORGANIZACYJNAAROZWÓJ
rodnośćelementówskładowych,itopodwielomawzględami.Wszczególności,
doMSPnależązarównotradycyjniwytwórcynieskomplikowanychdóbrfinalnych
napotrzebylokalnejspołeczności,producencifunkcjonującywsystemienakład-
czym,jakizglobalizowanidostawcywyspecjalizowanychusług.Niewszyscy
właścicieleMSPsąprzedsiębiorcamiwSchumpeterowskimznaczeniu-innowa-
toramirealizującymizasadę„kreatywnejdestrukcji”
3
.Przynajmniejczęśćmałych
firmtotakzwanesubstytutydochodu,czyliprzedsięwzięciagospodarczenakie-
rowanenaprzetrwanieiodtwarzającezwyczajowezasadyorganizacjiprodukcji.
Niektóremałefirmyzwiększająskalędziałalności,ainnepozostająwswejklasie
wielkości.PoszczególneelementysektoraMSPfunkcjonująnaodrębnychryn-
kach,konkurująlubwspółpracujązesobą.Wokreślonychdziedzinachprodukcji,
iwskalicałejgospodarki,tworząwielcezłożonąpopulację.Niejednorodność
sektoraMSPczynikoniecznymuwzględnianieróżnychrodzajówmałychpod-
miotówprodukcyjnych.DlategoprzedmiotembadańjestcałapopulacjaMSPwraz
zjejzróżnicowaniemizmiennością,aniepojedynczafirma.
Krajerozwijającesię0Wśródwybranychprzypadków,znalazłysiękraje,
któreobecnienależądokrajówsłaborozwiniętych-Wietnam,krajównaśrednim
poziomierozwoju-Tajlandiaiwysokorozwiniętych-KoreaPołudniowaiTajwan.
Wtekściewykorzystywanesąterminy:„krajerozwijającesię”,„krajesłabo
rozwinięte”,„krajenaniższympoziomierozwoju”-mimobrakujednoznaczności
wdefiniowaniutychpojęć.Wieluspecjalistównieuznajepodziałukrajówna
rozwinięte(dojrzałegospodarkirynkowe)irozwijającesię.Jednakwiększość
badaczyzajmującychsięproblemamigospodarczymikrajówAzji,AfrykiiAmeryki
Łacińskiejdostrzegaspecyfikęichsystemówspołeczno-gospodarczych,która
uzasadniaichodrębnetraktowanie
4
.Wiadomo,żepopulacjakrajówrozwijających
sięjestniejednorodna.Zaliczasiędoniejokoło150krajóworóżnychwarunkach
naturalnych,poziomiedochodunarodowegonamieszkańca,systemiepolitycz-
nym,kulturzeistosunkachspołecznych,przeszłościkolonialnejizasięgugospo-
darkitradycyjnej.Wwieluprzypadkachkwestiaichklasyfikowaniajestbardzo
3
WedługJosephaSchumpeterakluczowymczynnikiemrozwojugospodarczegojest„przed-
siębiorczość”,któradecydujeoproduktywnymwykorzystaniupozostałychzasobów-ziemi,
kapitałuipracy.Postęprealizujesiępoprzezwprowadzanieinnowacjiprzezprzedsiębiorców,
którzyznajdująnowezastosowaniaikombinacjezasobów.Wzrostgospodarczywdługim
okresiejestzwiązanyzestrukturąinstytucjonalnąspołeczeństwa.Wtejstrukturzenajważniej-
sząrolęodgrywaprzedsiębiorca,któryzwłasnejinicjatywy,inawłasneryzyko,wprowadza
nowątechnologięiinnowacyjneproduktydogospodarki.Inniproducencinaśladująiupo-
wszechniająsprawdzonejużmetodywytwarzania.Źródłowzrostugospodarczegotkwiwięc
winnowacyjnejdziałalnościprzedsiębiorcy[Schumpeter1960].
4
Wlatach80.XXw.,wInstytucieKrajówRozwijającychsię(obecnieInstytutStudiów
RegionalnychiGlobalnych)naUniwersytecieWarszawskim,profesorJanJ.Milewski
organizowałcyklicznedyskusjepanelowepodwspólnymtytułem„DialogioTrzecimŚwiecie”.
Uczestnikówspotkańobowiązywaławówczasniepisanaumowa,żewtrakciedyskusjinie
podejmujesiękwestiidefiniowaniaTrzeciegoŚwiata,wychodzączzałożenia,żejestdużo
innych,ważniejszychiciekawszychzagadnieńdorozważenia.Przyjętopoprostu,żeramy
dyskusjisązgóryokreśloneiroztrząsaniekwestiiterminologicznychniewieletuwnosi.