Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Chodziocoś,cojestchybanaczelnąprzyczynąmojego
załamania,amianowicie,żechociażistniejedobrysternik
wszechświata,tomimotozłowogólemożeistniećalbomoże
uchodzićbezkarnie[1].
Boecjusz
Wstęp
P
ytanieoprzyczynęzłajeststarejakświat.Ci,którzywBoganie
wierzą,niemusząsiętympytaniemniepokoić.Mogąuznać,żezło
jestwynikiemprzypadkulubkonieczności,albojakiejkolwiekinnej
przyczynymającejzwiązekzfunkcjonowaniemświatamaterii,poza
którymnicinnegonieistnieje.Mogąrównieżprzyjąć,żezłonie
mażadnejprzyczyny,leczjestjedynieprzejawemnieuniknionego
absurdu,odwieczniewpisanegownajgłębszyfundamentcałej
rzeczywistości.Mogąwreszciezneutralizowaćdoniosłośćcałego
problemustwierdzeniem:samopytaniejestpozbawionesensu,
wzwiązkuztymniewartosięnimwogólezajmować,
borozważanietakichkwestiitozwykłastrataczasu.
Ci,którzywBogawierzą,niemogąsobienatakiluksus
pozwolić.JeśliBógistniejeijeśli–jaknaBogaprzystało–jest
dobryiwszechmocny,tozłoobecnewstworzonymprzezeńświecie
stajesięzagadką,którabezwzględniedomagasięwyjaśnienia.Czy
dobryizarazemwszechmocnyBógwogólemożepozwalaćnazło?
Ajeślipozwala,toczynapewnojestdobryiczynapewnojest
wszechmocny?Możechcezapobieczłu,aleniepotrafitegozrobić?
Albopotrafi,aleniechce?Jeślizaśchceipotrafi,todlaczegozłu
niezapobiegnie?Ajeśliniechceiniepotrafi,toczywartouważać
GozaBoga,skoroniejakozdefinicjiBógpowinienbyćdobry
iwszechmocny?Długikatalogtychsamychitympodobnychpytań
pojawiłsięjużwstarożytności[2],apóźniej–wczasachOjców
Kościoła,wśredniowieczuiwkolejnychokresachepoki
nowożytnej[3]–wieluteologówifilozofówdodawałodotejlisty
kolejnepytania,któremiałyzazadanieukazaćcałązłożoność
problemuzamkniętegowdwóchłacińskichsłowachundemalum[4].