Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
PrOjeKtPOezjIetyCznej
·
13
Interrefleksjewszczególnysposóbujawniająsięwwypowiedzi
MichałaBolka.ZaMichelemdeCerteau,JolantąBrach-Czainąoraz
RochemSulimąautoropisujepraktykicodziennościwkategoriach
sztukimówienia,działania,myślenia,dostrzegającjednocześnieich
rozmaitesploty.Estetykaśladu,bliskaSzymborskiej,zyskujetufan-
tomowywymiar.Każenietylkopytaćoobecność(podmiotów,przed-
miotów,sytuacji),aleniekiedywniąwątpić.Powoduje,żewspomniane
sztukizamieniająsięwsztuczkitożsamościipamięci,jakodynamicz-
nychkomponentówcodzienności,decydującychore-/de-/konstrukcji
zdarzeń,jakwwierszuDnia16maja1973roku.Skojarzeniezdekon-
strukcjąwydajesiętuuprawnionezewzględunaprocesdatowania
ihistoriograficznośćdaty,któraumożliwiairozpoczynacyklrocz-
nicowych,tworzącychszczególnyrójczystrumień(post)znaczeń15.
Szymborska,prywatyzującdatę,wytwarzajednakjejpusteznaczenie,
poddaneanamnezie.
TwórczośćSzymborskiejjakoprzejawliteratury„świadomejsiebie”
zainteresowałaJakubaKlozę.Autoreksplorujeprzestrzeniemiędzy
tekstami,ujawniamiejscastykufelietonówiwierszy,odnosisięrów-
nieżdomaterialnościpismairękopiśmiennościwstecznieutrwalonej
wopublikowanychwierszach.Zauważaprzytymantropologiczne
motywacjemetaliterackiejrefleksji16.Procestworzeniaznaczeńśledzi
teżKatarzynaMajca‑Lipa,opisującfiliacjetematyczno-ideoweobec-
newwyobrażeniachdrzew(jabłoni)wutworach:JabłonkaWisławy
SymborskiejiTopieleczieleniBolesławaLeśmiana,zarazemodkrywa
duchowepowinowactwoobojgatwórców.Ichpoetyckiedendrografie
opierająsięnazmysłowymodbiorzeświata,swoistymbiolingwi-
zmie,onirycznejproweniencjiobrazu,zacieraniugranic:ludzkie/
nie-ludzkie,mimożeobojeosiągająterezultatyinnymimetodami17.
Nie-ludzkapodmiotowośćzajmujetakżeMarięWiktorską,któ-
rejartykułrozpoczynadziałdrugi-Wyobraźniawizualna,muzyczna,
medialna.Udostępnienieświataprzedmiotówpoprzezwiersz,czułe
15Zob.J.Derrida,SzibboletdlaPaulaCelana,przeł.A.Dziadek,WydawnictwoFA-art,
Bytom2000.
16AntropologicznemotywacjemetarefleksjiSzymborskiejbyłym.in.przedmiotem
opisustudiumjednegowiersza:A.Mazan-Mazurkiewicz,Próbaciemności.O„Uprzejmo‑
ściniewidomych”WisławySzymborskiej.Odrefleksjimetapoetyckiejdoantropologii,„Acta
UniversitatisLodziensis.FoliaLitterariaPolonica”2013,nr4(22),s.157-171.
17ArturSandauer,porównująctwórczośćLeśmianaiSzymborskiej,przypisywał
poecienegatywnysymbolizm,poetcezaśnegatywnynaturalizm.Zob.A.Sandauer,
NaprzykładSzymborska…