Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Nafrontachwielkiejwojny
PierwszaKadrowa
28czerwca1914rokuserbscyzamachowcyzastrzeliliwSarajewie
austriackiegonastępcętronu.MiesiącpóźniejAustriazaatakowała
Serbię,RosjawypowiedziaławojnęAustrii,NiemcyRosji,wobronie
którejstanęłaFrancja.Gdywojskakajzera,atakującFrancję,
pogwałciłyneutralnośćBelgii,dokonfliktuprzyłączyłasięAnglia.
WciągukilkudniEuropęopanowaławojennapożoga.
Wybuchkonfliktuwywołałnieprawdopodobnąeksplozjęnastrojów
patriotycznychwGalicji.Starciezaborcówprzynosiłonadzieję
naniepodległość,nazmianęsytuacjinarodurozdartegoprzeztrzy
cesarstwa.Byłatowojna,ojakąodponadstuleciamodlilisięPolacy
–porazpierwszyodchwiliutratyniepodległościprzezPolskęzaborcy
stanęlibowiemwprzeciwnychobozach.
„Miasto–wspominałatmosferęwKrakowieIgnacyDaszyński
–trzęsłosięwradosnejfebrze.PrzypominałysięsłowaMickiewicza
cudownegozachwytuowiośnieroku1812…Chodziłemprzeztych
kilkadniwjakimśzaczarowanymszczęściuduszy,zwiarąwsercu,
żeto,oczymmarzyliśmyżyciecałe,terazspełnićsięgotowe”.
2sierpniaPiłsudskiotrzymałzgodęaustriackiegowywiadu
namobilizacjęoddziałówstrzeleckich.Następnegodniarosyjską
granicęprzekroczyłsiedmioosobowypatrolkawaleryjskiBeliny-
Prażmowskiego.Patrolwyruszyłnarekonesansbryczkami(!),
zwyposażeniakawaleryjskiegoposiadającwyłączniesiodła.Piłsudski
nietraciłjednakhumoruipożegnałwyruszającychbeliniakówuwagą,
że„chociażzapewnebędąwisieć,tospełniąswójżołnierski
obowiązek,ahistoriaonichniezapomni”.Jakmiałosięokazać,nie
zakończyliżycianaszubienicy,ahistoriateżonichniezapomniała.
GdyBelinaprzekraczałgranicęrosyjską,wkrakowskichOleandrach
sformowanoliczącą144osobykompaniękadrową.Dowybrańców
przemówiłPiłsudski:
„Odtądniemajużstrzelcówanidrużyniaków.Wszyscy,
cotujesteściezebrani,jesteścieżołnierzamipolskimi.Znoszęwszelkie
odznakispecjalnychgrup.JedynymwaszymznakiemjestodtądOrzeł
Biały.(…)Żołnierze!Spotkałwastenzaszczytniezmierny,żepierwsi