Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
22
I.Światwokółnas.Wrealnymiwirtualnymświecie
Otym,żeubieraniemyśliwsłowabywaniełatwe,pisałjużSłowacki:
Chodzimioto,abyjęzykgiętki
Powiedziałwszystko,copomyśligłowa:
Aczasembyłjakpiorunjasny,prędki,
Aczasemsmutnyjakopieśństepowa,
Aczasemjakoskarganimfymiętki,
Aczasempięknyjakaniołówmowa…
Abyprzeleciałwszystkaduchaskrzydłem
Strofabyćwinnataktem,niewędzidłem[2].
Nawiązującdosłówpoety:nabyjęzykgiętkipowiedziałwszystko,copomyśli
głowa”,możnaprzyjąć,żejęzykprzygiętkościzyskujeteżnaintensywnościemo-
cjonalnejprzekazu,możebyćostryjaksztyletlubboleśniecelnyjakstrzałsnajper-
ski,aleostrośćczycelnośćwymagafinezji,wprzeciwieństwiedowaleniakijem
baseballowymlubmaczugą,gdziefinezjajestzerowa,asiłaizasięgrażeniapotężne.
Takwięcczywolnośćsłowaniebywainterpretowanazbytkonkretnieidosłow-
nie,żeprawdamusibyćnaga,żeniemożebyćwdobranecelniesłowaubrana?
Bochoćpodobnonnieszatazdobiczłowieka”,tozdrugiejstronynictakgonie
obnażajaksłowaużytepublicznychwypowiedziach.Boautorsłówjestkreatorem
nietylkosiebie,aleteżopowieści,którągłosi.Słowabowiemnietyleopisująrze-
czywistości,cojąkształtują,nacozwracaliuwagęfilozofowie,np.hipotezaSapira-
-Whorfadotyczącaprawarelatywizmujęzykowego-hipotezalingwistycznagłosi,
żeużywanyjęzykwmniejszymlubwiększymstopniuwpływanasposóbmyśle-
nia.Jejdwagłównezałożeniatodeterminizmjęzykowyorazrelatywizmjęzykowy.
Determinizmjęzykowy,czylijęzyk,wktórymmyślimyoddzieciństwa,kształtuje
sposóbspostrzeganiaświata,natomiastrelatywizmjęzykowy-toróżnicemiędzy
systemamijęzykowymi,któresąodbiciemtworzącychjeodmiennychśrodowisk,
ludziemyślącywróżnychjęzykachrozmaiciepostrzegająświat.Orolisłówwtwo-
rzeniurzeczywistościmówiątakżepostmoderniści,awobszarzepsychoterapii
m.in.terapeucipracującywduchukonstrukcjonizmuspołecznegoczypodejściu
narracyjnym[3,4].
NaznaczeniedoborusłówiwagęnarracjiuczulatakżeOlgaTokarczukwswojej
mowienoblowskiejCzułynarrator:nŚwiatjesttkaniną,którąprzędziemycodzien-
nienawielkichkrosnachinformacji,dyskusji,filmów,książek,plotek,anegdot.
Dziśzasięgpracytychkrosienjestogromny-zasprawąinternetuprawiekażdy