Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Promocjademokracji–celczyinstrumentpolitykizagranicznejUSA?
Politykakrzewieniademokracji-wrozumieniupropagowaniaiwspierania
procesówdemokratyzacji-tojednakzjawiskoowielebardziejzłożone,trud-
nedojednoznacznegozaklasyfikowania,którenagruncieamerykańskim
możnapostrzegaćwtrzechpodstawowychwymiarach:jakoideępolityczną,
narzędziepolitykizagranicznejicelpolitykizagranicznej.Wpierwszymuję-
ciupromocjademokracjistanowielementdoktrynyliberalno-internacjona-
listycznej,wpolityceUSAłączonejzwilsonizmem-ztejperspektywybędzie
onastawianaobokpostulatówdotyczącychbudowyliberalnegoładumię-
dzynarodowego,ochronyprawczłowieka,swobódpolitycznychiładukon-
stytucyjnego(takżepoprzezingerencjewsprawywewnętrznesuwerennych
państw).Promocjademokracjibyłarównieżwykorzystywanajakonarzędzie
służącerealizacjiinnych,ważniejszychcelówzwiązanychzinteresaminaro-
dowymiUSA(takichjakzmianareżimu,osłabieniewrogichmocarstw,po-
prawawizerunku).Przykłademtegowymiarupromowaniademokracjibyła
ogłoszonaw1982rokunkrucjatawolności”RonaldaReagana,służącaprzede
wszystkimosłabianiublokukomunistycznegoprzezdziałaniainformacyjno-
-propagandowe32.Wreszcie-promocjademokracjiwomawianymwniniej-
szejrozprawieokresieuzyskałarangęjednegozcelówpolitykizagranicznej
USA,któregorealizacjawpisanazostaławramyamerykańskiejpolitykibez-
pieczeństwa.PromocjademokracjinależaładoistotnychzadańpolitykiUSA
wobeckrajówdawnegoblokuwschodniego,Bałkanów,AmerykiŁacińskiej
iinnychczęściświata,wktórychdziałanianarzeczdemokratyzacjinienara-
żałynaszwankkluczowychamerykańskichinteresów33.
Koncepcjedotycząceupowszechnianialiberalnejformyrządówidemo-
kracjiuznaćmożnazatrwałyelementwewnętrznejdebatyoroliStanów
theruleoflaw,andotherwisestrengthenthecapacityofdemocraticpoliticalparties,
NGOs,andcitizenstosupportthedevelopmentofdemocraticstates,institutionsand
practicesthatareresponsibleandaccountabletocitizens”-za:SenateAppropriations
CommitteeReportforFY2007(S.Rept.109-277/H.R.5522),DepartmentofState,For-
eignOperations,andRelatedProgramsAppropriationsBill,FY2007,July10,2006,s.84.
32
Por.T.G.Patterson,J.G.Clińord,K.J.Hagan,AmericanForeignRelations,t.2:Since
1895,5thed.,HoughtonMifinCompany,Boston1999,s.431-432.
33
Por.natematpromowaniademokracjiwkontekściepolitykizagranicznejUSA:M.Cox,
J.G.Ikenberry,T.Inoguchi(red.),AmericanDemocracyPromotion.Impulses,Strategies,
andImpacts,OxfordUniversityPress,Oxford-NewYork2000;T.Carothers,Aiding
DemocracyAbroad.TeLearningCurve,CarnegieEndowmentforInternationalPeace,
Washington,DC1999;T.Smith,America’sMission.TeUnitedStatesandtheWorldwide
StruggleforDemocracyintheTwentiethCentury,PrincetonUniversityPress,Princeton
1995;CongressionalResearchServiceReportforCongress,S.B.Epstein,N.Serafino,
F.Miko,DemocracyPromotion.CornerstoneofU.S.ForeignPolicy?,Washington,DC
2007,s.1-3.
23