Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Antecedencje|23
mógłuleczamknięciu.Wtymczasiestronarumuńskazostrożnąprzychylnością
traktowałapropozycjezbliżeniazRP,unikającjednakjasnychodpowiedzipodjej
adresem.ChłodneenuncjacjewobecZURLpłynącezBukaresztuniebyływstanie
przesłonićfaktu,żeistnienietegopaństwastanowiłodlańnaderużytecznybufor
izolującyizabezpieczającyRumunięprzedRosjąSowiecką,grożącąrewindykacją
BesarabiiorazszerzącąnabagnetachArmiiCzerwonejhasłaradykalizmuspołecz-
nego66.
DalszymciągiempolskichstarańbyłarozmowaprzeprowadzonaprzezPade-
rewskiegozBrdtianuwParyżuwkońcukwietnia1919r.SzefrząduRPnalegał
nastworzeniebezpośredniejkomunikacjipolsko-rumuńskiejwzdłużliniiStryj–Ła-
woczneorazustanowieniewspólnejgranicy.4majarozmawiałteżzszefemrząduru-
muńskiegogen.Rozwadowski.Brdtianuoświadczyłmu,iżniewolnopozwolić,aby
panslawistycznienastawieniCzesimogliuzyskaćpomostdoRosjipoprzezMałopol-
skęWschodnią.Zakomunikował,żeporozgromieniunczerwonych”Węgierizajęciu
MunkácsaoddziałyrumuńskiedotrądoŁawocznego,stądteżbyłobynnadzwyczaj
wskazane”możliwieszybkieosiągnięcieliniiStryj–ŁawoczneprzezoddziałyWP67.
TymczasemRumuniwrazzrozwojempolskiejofensywymajowejprzeciwko
ZURLzostalizdopingowanidodziałania,uznajączakorzystnezastąpienieprzez
PolskęukraińskiegozderzakazabezpieczającegoichdotądprzedRosjąSowiecką.
ZaoferowalizatemprzekazaniedodyspozycjiNaczelnegoDowództwaWojskaPol-
skiego10-tysięcznejdywizjigotowejzmarszupodjąćdziałaniazbrojnenapołudnie
odDniestru.Coprawdadotegoniedoszło,jednakże24majaoddziałyrumuńskie
weszłynaPokucieipotrzechdniachznalazłysięwstycznościwokolicachKałuszu
iOttynizoperującymitamwojskamipolskimi.OsiągnięciepołączeniazRumunią
byłodlawodzanaczelnegoJ.Piłsudskiegojednymzgłównychstrategicznychce-
lówofensywyprzeciwkoZURL.NaczelnikPaństwaoceniał,iżdziękitemunPolska
nawypadekwojnyzNiemcaminie(…)[będzie]odciętaodcałegoświataipozosta-
wionasamaprzyorężnymstarciuzNiemcamiiwojskiembolszewickim”68.
66
W.Stępniak,Dyplomacjapolska…,s.52;H.Walczak,Problemukraiński…,s.15.
67
DepeszaPaderewskiegodosekretariatuosobistegoz27IV1919w:Sprawypolskienakonferencji
pokojowejwParyżuw1919r.Dokumentyimateriały,t.II,red.R.Bierzanek,J.Kukułka,Warszawa
1967,s.296;F.Anghel,Întrerafiuneșiprevedere...,s.265;R.Dimitriu,DieAussenpolitikRumäni-
ens...,s.28;M.Patelski,GenerałbroniTadeuszJordanRozwadowski.Żołnierzidyplomata,Warsza-
wa2002,s.39–49.
68
TelegramJ.PiłsudskiegodoG.Clemenceauz31V1919r.Sprawypolskie…,t.II,s.331(stąd
cytat);F.Anghel,OkupacjaPokuciaprzezArmięRumuńską(24maja–począteksierpnia1919)