Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
F.Tönnies,Wspólnotaistowarzyszenie.Rozprawaokomunizmieisocjalizmiejakoempirycznychformachkultury,Warszawa2008
ISBN978-83-01-15398-4,©byWNPWN2008
zanymztym,żeTönnies,podobniejakwieluówczesnychso-
cjologów,zaczynałswąkarieręodfilozofiiiwsensieinstytu-
cjonalnymdługopozostałfilozofem.KsiążkaoHobbesiejest
równieżczęściądorobkuTönniesajakosocjologa,ajegoprace
ściślejsocjologicznewielorakojąpodniektórymiwzględamiuzu-
pełniają.Myślę,żewłaśnieautorowiLewiatanazawdzięczałTön-
niestrzyniezmiernieistotneelementyswojejteoriisocjologicz-
nej,stanowiącewdużymstopniuojejoryginalnościnatlenauk
społecznychXIXw.
Popierwsze,samąkoncepcjęnaukilub,wyrażającsięściślej,
nauki,,czystej’’.OtóżuderzającącechąsposobumyśleniaTön-
niesajestprzekonanie(rozwiniętezczasemwkoncepcjęNormal-
begriffe,niepozbawionąuderzającychpodobieństwdoWeberow-
skiejkoncepcjitypówidealnych),zgodniezktórymwłaściwym
przedmiotemmyślinaukowejniesąbynajmniejfaktyjakotakie;
jestnimnierzeczywistośćdananamwbezpośrednimdoświad-
czeniu,leczrzeczywistośćidealna,pomyślana(Gedankendinge)
—taka,zjakąmadoczynienianp.matematyka,jakrównież
nowoczesneprzyrodoznawstwo17.Odwołaniesiędowzorumate-
matykibyłowówczesnejsocjologiiczymśzgołaniezwykłym,
oznaczałobowiem,zjednejstrony,porzuceniepozytywistycznego
stylumyślenia,wedługktóregopojęciamiałyprzylegaćdofaktów
jakłupinydoorzechów(stądDurkheimowskakrytykaWspólnoty
istowarzyszenia,októrejbędziepóźniejmowa),zdrugiejnato-
miaststrony—negacjępopularnegowNiemczechhistoryzmu
z,charakterystycznądlaniegoAnti-Begrifflichkeitiniechęciądo
kategoriiuniwersalnych,jakimiposługująsięnaukiścisłe.Abs-
trakcyjnyiuniwersalnycharaktermiałymieć,,podstawowepoję-
ciaczystejsocjologii’’Tönniesa.
OdHobbesarównieżwywodzisię,jaksądzę,podrugie,
przekonanieTönniesa,iżniepodobnawyjaśnićładuspo-
łecznegobezodwołaniasiędonaturyludzkiejczyteż,
mówiącnieconowocześniej,dopsychologii.RacjęmaAlbert
Salomon,kiedypisze,że,,upodstawyjego[Tönniesa]
17Por.zamieszczonaniżejprzedmowadopierwszegowydaniaWspól-
notyistowarzyszeniaorazpolskiewydanieksiążkioHobbesie:Tomasz
Hobbes,s.144–145.
XXVI