Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
I.StronnictwapolitycznewGalicji
przedutworzeniemPKL
NiepowodzeniaNiemcównafronciezachodnim,azałamaniesięfrontubułgarskiego,
wskazywaływyraźnie,wkońcuwrześnia1918,nabliskipogrompaństwcentralnych.
Łatwomożnabyłoprzewidzieć,iżzbliżasięchwila,kiedyPolacybędąmoglizrzucić
jarzmozaborcówiobjąćrządywewłasnymkraju.
SytuacjawPolsceprzedstawiałasięnastępująco:WPoznańskiemdzierżyli
Prusacyjeszczesilniewładzęwręku.WKrólestwiesprawowałająnominalnieRada
Regencyjna,powołanadożyciaprzezobucesarzy.FaktycznierządziliNiemcy.Oni
teżdlaswoichcelówmilitarnychutworzylizawiązekwojskapolskiego,znanypod
nazwąnWehrmachtu”1.
Wdniu7października1918uczyniłaRadaRegencyjna–arcybiskupKakowski2,
Zdzisławks.Lubomirski3iJózefOstrowski4–krokpatriotycznyirozumny:pro-
klamowałautworzenieniepodległegopaństwapolskiego,nobejmującegowszystkie
ziemiepolskie,zdostępemdomorza,zpolitycznąigospodarcząniezawisłością,jako
1Wł.PolnischeWehrmacht(PolskaSiłaZbrojna)–armiaKrólestwaPolskiego,powołananapodstawie
aktu5XI1916;jejnaczelnymdowódcązostałgen.HansHartwigvonBeseler,generalnygubernator
warszawski.
2AleksanderKakowski(1862–1938)–arcybiskup,kardynał;święceniakapłańskieotrzymałw1886r.;
profesorirektorseminariumduchownegowWarszawie;kanonikkapituływarszawskiej(1901);prałat;
rektorAkademiiDuchownejwPetersburgu(1910);wl.1913–1938arcybiskupmetropolitawarszawski;
wl.1917–1918członekRadyRegencyjnej;kardynałprezbiterod1919r.;od1925r.dożywotninprymas
KrólestwaPolskiego”.
3Zdzisławks.Lubomirski(1865–1943),politykkonserwatywny,działaczspołecznyigospodarczy;
inicjatoriprzywódcawieluorganizacjispołeczno-oświatowychinarodowych,m.in.prezesKomitetu
TowarzystwaPopieraniaPracySpołecznej;prezesKomitetuObywatelskiegonam.Warszawę(1914);
członekKNPwWarszawie(1914);prezesCKO(1915);prezydentWarszawy(1916–1917);1917wskładzie
MiędzypartyjnegoKołaPolitycznego;1917–1918członekRadyRegencyjnej;1928–1938senatorRP.
4Józefhr.Ostrowski(1850–1923),ziemianin,działaczTowarzystwaKredytowegoZiemskiego,1905
współzałożycielinastępniehonorowyprezesStronnictwaPolitykiRealnej;1906–1910wrosyjskiej
RadziePaństwa(tamżeprezesKołaPolskiego);1917–1918członekRadyRegencyjnej.
13