Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
RozdziałII
Finansepubliczne
awzrostgospodarkiwdługimokresie
1.Uwagiwstępne
Zabezpieczyćswąwłasnąszczęśliwośćjestobowiązkiem
(przynajmniejpośrednio),albowiembrakzadowoleniaze
swegostanuwnatłokuwielutroskiwśródniezaspokojo-
nychpotrzebłatwomógłbysięstaćwielkąpokusądouchy-
bieniaobowiązkom.
ImmanuelKant(1971,s.19)
Wieleludzizubogichkrajówporzucawszystkoipróbujeprzedostaćsiędo
państwzamożnych.Takiegłosowanienogamijestracjonalne.Ludzkiepotrzeby,
począwszyododżywianiasię,askończywszynadostępiedokultury,sąbowiem
przeciętnielepiejzaspokajanewkrajachowyższymdochodzienamieszkańca.
Dużezróżnicowaniewpoziomiedochodumiędzypaństwamimożebyćwyni-
kiemnawetnapozórniewielkichróżnicwdynamiceproduktu.Wystarczywspo-
mnieć,żedochódnamieszkańcawStanachZjednoczonych,wyższyobecnie
około20–30-krotnieniżwkrajachbiednych(Parente,Prescott2003,s.1),rósł
wostatnich200latachwprzeciętnymtempieniewieleponad2%rocznie.Przy
dużychróżnicachwdynamiceproduktuprzepaśćwpoziomiedochodumoże
pojawićsię(lubzniknąć)nawetzażyciajednegopokolenia.Pouczającyprzy-
kładstanowiąKoreaPołudniowaiKoreaPółnocna,ChinyiTajwan,Niemcy
ZachodnieiWschodnie,AustriaiWęgry.Przeciętnetempowzrostuproduktu
wynoszące1,3albo5%rocznieoznaczapodniesieniepoziomudochoduwciągu
mniejniż70latodpowiedniodwukrotnie,ośmiokrotnieitrzydziestodwukrot-
nie.Wrzeczywistościzdarzająsięnawetwiększeróżnicewdynamiceproduktu
(zob.tabeleponiżej).Wrezultaciewciągutakkrótkiegookresumiejscemimi-