Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Białoszewskiwdyskursienaukowym
|
7
świadczeńSławińskiegoz1964roku2.Występujewnimówjako
krytyk,rzucającyokiemnanajważniejszezjawiskapoetyckie.Niby
niewinnie,tojest,jaktosięmawia,Wobiektywnie”,prawiejakba-
daczliteratury,wistocie–zkrytyckimzaangażowaniem.Zczte-
rechwyróżnionychprzezeńmodelipoezji,każdydajesięusytuować
nainnymbiegunieprywatnegogustu;taksięskłada,żenajdalej
wstronęminusawychylenisąHarasymowicziKwiatkowski(lub
KwiatkowskiiHarasymowicz):WProgram«wyzwolonejwyobraźni»
(posługujęsięterminem-hasłemJanaBrzękowskiego)zostałsfor-
mułowanywgłośnejprzedparulatydyskusji,którązainicjował
szkicJerzegoKwiatkowskiegoWizjaprzeciwrównaniu.Byłtopro-
grampolemicznywobecwzorcapoetyckiegoawangardy,przeciw-
stawiającydyscypliniepoetyckiegowysłowienia–swobodęfanta-
zjotwórstwa,obrazowipoetyckiemu–prawodorozwichrzonej
enuncjacjilirycznej,pośredniości–bezpośredniość.Najsłabszą
stronętegoprogramu,dość–trzebaprzyznać–staroświeckiego,
stanowiłaegzemplifikacja.Głównympatronemantyawangardo-
wejrewolucjiobwołanoJerzegoHarasymowicza.Mówiłosięopol-
skimnadrealizmie,którywreszciepołożykresdyktaturzePrzy-
bosia.Alewszystkozakończyłosiębezboleśnie–napoziomie
«Przekroju»”3.
SąbardziejimniejsubtelnewskaźnikizaangażowaniaSławiń-
skiegoprzeciwtemumodelowi;mniej–zapewneWPrzekrój”isło-
woWnajsłabszą”,bardziej–użyciesłowaWenuncjacja”(pozornie
neutralne,nibyscjentyficznaénonciationuBenvenista!),ironicz-
naocenaPrzybosiajakodyktatora(użyciehiperboliwcelujej
ośmieszenia,hiperbolawretorycznejfunkcjipermissio)4,wreszcie
zarzutkluczowy–Wstaroświeckość”.Zdradzatoopowiadaniesię
Sławińskiegopostronie–napowierzchni–programuawan-
gardy(nowoczesnośćvs.staroświeckość),podtąpowierzchniązaś,
oczywiście,zasamąawangardą.Dodatkowodoświetlałtooczywi-
ściekontekstsubdyskursówtychobukrytyków(Sławińskiegotek-
styoawangardzistachgłównie,szkiceirecenzjeKwiatkowskiego),
arok,dwalatapóźniej–ichksiążkinaukowe(Sławińskioawan-
gardzie,KwiatkowskioStaffie…).NaWwizjęprzeciwrównaniu”
SławińskiodpowiadałWBiałoszewskiprzeciwHarasymowiczowi”
5
.
Gdyż,oczywiście,taksięskłada,żenajbardziejwychylonawstro-