Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
niającychipróbującychprzezwyciężyćbrakrównowagisiłmiędzy
dorosłymiadziećmiitraktującychteostatniejakokompetentnych
uczestnikówbadań(Maciejewska-Mroczek2015;Hardman2001;
Emond2005;James2007).EwaMaciejewska-Mroczek,choćpod-
kreślarolęzabawywprocesiebadawczym,przekonujeokoniecz-
nościwłączeniadobadańdziecijakoprawomocnychpartnerów:
nDziecistająsiępodmiotami,anieprzedmiotamibadania,aichdo-
świadczenia,wiedzaipunktwidzeniasąwartościowymidanymidla
badacza”.Takaperspektywa,jakpisze,nstosunkowopowoliwkracza
wobszarpraktykbadawczych,zwłaszczawdziedzinachniepowią-
zanychbezpośredniozedukacją”(Maciejewska-Mroczek2015:257)
(zob.np.James,Jenks,Prout1998;Punch2002;Powell,Smith2009;
Gallacher,Gallagher2008;Warming2011).
To,żedziecitakrzadkobyłyisąpodmiotembadańsocjolo-
gicznychiantropologicznych,wynikaconajmniejzkilkupowo-
dów.Począwszyodtradycjiprowadzeniabadańspołecznych,kiedy
skupianosięnapozyskiwaniuinformacji,comiałobyćpoprze-
dzoneznalezieniemwłaściwychinformatorów,askończywszyna
brakuodpowiednichnarzędzimetodologicznych.Dzieci,podob-
niejakkiedyśkobiety,nieuchodziłyzandobrychinformatorów”.
Dzieciponadtomówiądodorosłychnaukowcówjęzykiemnieraz
dlanichniezrozumiałym—dziecinnym,cichymlubzagłośnym,
nierespektującymzasadgramatykiczywąskorozumianejnprzy-
zwoitości”.Niezawszeszanująregułygrydorosłych.Ajeślitorobią
—oczymprzekonałyśmysięnierazwbadaniachzwiązanychze
wspomnianymprojektem—gubiąsię,uciekająwszkolneformułki,
stająsięnzbytgrzeczne”.Dziecinapojawieniesięwichprzestrze-
nidorosłychreagująrozmaicie,naprzykładidąwswojąstronę
(jakośmiolatekpodczasfokusunawarszawskiejPradze)lubhuśta-
jąsięnadomowymhamaku,zamiastwykonywaćzadaneprace(jak
dziewczynkaopisanawtekścieEwyMaciejewskiej-Mroczek[zob.
wtymtomie]).Dzieci—badani,rozmówcy,informatorzy—nieraz
narzucająwłasnezasady,zktórymiantropolożkimusząsięzmie-
rzyć.
Dlategoprowadzeniebadańzdziećmiwymaga,opróczszcze-
gólnegowyczulenianakwestieetyczne,takżedostosowania
Dzieciizdrowie.Wprowadzenie11