Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Układokresowy
11
okres
2
3
4
5
6
7
1
1
3
11
19
37
55
87
Wodór
Lit
Rubid
Na
Rb
Potas
Frans
Cs
Sód
132,905
Cez
Fr
Li
H
22,990
K
39,098
85,468
1
1,008
[223]
6,94
4
12
20
38
56
88
Beryl
Rad
Bar
Magnez
Mg
Wapń
Stront
Ca
Ra
Ba
Sr
Be
137,327
2
24,305
40,078
9,012
87,62
[226]
21
39
57-71
Lantanowce
89-103
Aktynowce
(pierwiastka)
Scand
Y
Itr
Sc
3
44,956
88,906
legenda
liczbaatomowa
symbol
nazwa
22
40
72
104
Rutherford
Cyrkon
Hf
Hafn
Tytan
Rf
Zr
Ti
91,224
4
47,867
178,49
1
[267]
wodór
H
1,008
23
41
73
105
Tantal
Wanad
Nb
Db
Dubn
względna
Niob
masaatomowa
Ta
180,948
V
50,942
5
92,906
[268]
podgrupa
24
42
74
106
Molibden
Wolfram
Chrom
Seaborg
Mo
Cr
Sg
W
51,996
183,84
6
95,95
[269]
symbol
naczarno=ciałostałe
naniebiesko=ciecz
naczerwono=gaz
liczbaatomowa
nafioletowo=p.promieniotwórczy
naczarno=p.niepromieniotwórczy
25
43
75
107
Mangan
Technet
Mn
Tc
Re
Bh
Bohr
186,207
Ren
7
54,938
[270]
grupa
[98]
26
44
76
108
Żelazo
Ru
Ruten
Os
Hs
Fe
Osm
Has
8
55,845
101,07
190,23
[269]
27
45
77
109
grupa
Meitner
Kobalt
Co
Rh
Mt
102,906
Rod
192,217
metalealkaliczne
metaleziemalkalicznych
metaleprzejściowe
lantanowce
aktynowce
Iryd
Ir
9
58,933
[278]
28
46
78
110
Darmstadt
Platyna
Pallad
Nikiel
Pd
Ds
10
195,084
Ni
Pt
58,693
106,42
[281]
29
47
79
111
Roentgen
Srebro
Miedź
Cu
Ag
Au
Złoto
Rg
107,868
196,967
11
63,546
[280]
metale
półmetale
niemetale
halogeny
gazyszlachetne
30
48
80
112
Coperniun
Kadm
Cynk
Cd
Hg
Cn
Zn
200,592
Rtęć
12
112,41
65,38
[285]
5
13
31
Aluminium
113
49
81
Nihonium
Nh
Ga
13
Al
114,818
Bor
Gal
In
Tl
Ind
Tal
B
26,982
69,723
204,38
10,81
[286]
6
14
32
50
82
114
Flerovium
German
Krzem
Ge
Cyna
Ołów
Węgiel
Sn
Pb
118,710
C
Si
Fl
14
28,085
72,630
12,011
207,2
[289]
7
15
33
51
83
115
MoskoviumLivermoriumTennessine
Antymon
Mc
Fosfor
Bizmut
Arsen
Azot
As
Sb
208,980
Bi
121,760
15
N
14,007
30,974
P
74,922
[289]
8
16
34
52
84
116
Siarka
Tellur
Selen
Polon
Se
Te
Po
Tlen
Lv
O
16
15,999
S
78,971
127,60
32,06
[209]
[293]
9
17
35
53
85
117
Ts
Chlor
Brom
Fluor
Astat
Cl
Br
126,904
At
17
Jod
18,988
F
79,904
I
35,45
[210]
[294]
2
10
18
36
54
86
118
Oganesson
Krypton
Og
Radon
Ksenon
He
Ne
Neon
Rn
Argon
Xe
131,293
Kr
Ar
18
Hel
20,180
39,948
83,798
4,003
[222]
[294]
Układokresowypierwiastkówchemicznych.Liczbawlewymgórnymroguprzysymbolupierwiastkajestliczbąatomową,oznaczającąliczbę
protonówwjądrzeatomowym.Zuwaginabrakmiejscatawersjaukładuniezawieralantanowcówiaktynowców.Pełnyukładokresowy
pierwiastkówchemicznychznajdujesięnakońcuksiążkinastronie320
sązapełnianezopóźnieniem,ponieważznajdująsię
takjakgazyszlachetnepoprawejstronieukładu.Dla-
nawyższympoziomieenergetycznym.Wyjaśniato
tegoteżpierwiastkipolewej–jakometale–chętnie
naprzykładpołożeniewukładziemetaliprzejścio-
oddająelektrony
,apierwiastkipoprawejchętnieje
wychorazlantanowcówiaktynowców
.Wprzypad-
przyjmują(opróczgazówszlachetnych,którychze-
kugazówszlachetnychdanapowłoka(adokładniej:
wnętrznapowłokajużjestzapełniona).Lżejszepier-
jejorbitalesorazp)jestzapełniona,akolejnyrząd
wiastkinaśrodkuukładuwolądzielićsięelektronami
oznaczawypełnianiekolejnejpowłoki.Podobień-
zinnymiatomami.Pozatymtendencjadooddawa-
stwochemicznepierwiastkówzjednegorzęduwy-
niaelektronówwzrastawdolnychrzędach,ponieważ
nikazatemztego,żeichnajbardziejzewnętrznapo-
powłokiatomowetakichpierwiastkówstająsięcoraz
włokamatakąsamąliczbęelektronów
.
większe,aelektronyperyferyjne1sąsłabopowiązane
zjądrem.Metaleznajdująsiępolewejinadole,nie-
Zukładuokresowegomożnabardzodobrzeodczytać
metale–nagórzepoprawej,amałoreaktywnegazy
zachowaniechemicznepierwiastków
,ponieważsta-
szlachetnewkolumniepoprawej.Metalezdecydowa-
rająsięoneuzyskaćzapełnionązewnętrznąpowłokę,
niedominująwukładzieokresowym.
1Walencyjne(przyp.tłum.).
RoyalSocietyofChemistryPeriodicTablehttp://www.rsc.org/periodic-table–interaktywnyukładokresowypierwiastkówzinformacja-
mioposzczególnychpierwiastkach,wjęz.angielskim