Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Stabilnośćjąderatomowych
13
Neutronówtoniedotyczy–sąoneneutralne
podwzględemelektrycznym.Toodpychanie
elektrycznejestcoprawdaznaczniesłabszemię-
dzydwomabezpośredniosąsiadującymiproto-
naminiżsilnaenergiajądrowa,leczdziałaono
nawiększeodległości,przezcoodpychające
oddziaływaniewszystkichprotonówwjądrze
sumujesięimożeostateczniepokonaćbardzo
silnąenergięjądrową.Wukładzieokresowym
nieistniejąjużżadnestabilnejądraatomowepo-
nadpierwiastkiemołowiu,któryma82protony
.
Równowagamiędzytymiobiemasiłamiwy-
stępujemniejwięcejprzypierwiastkachżelaza
iniklu.Ichjądramająnajwiększąenergięwią-
zaniananukleon–zatemfuzjażelazadocięż-
szychjąderatomowychnieprzynosiżadnego
zyskuenergetycznego.
Aleczywówczasjądraneutronowebezżad-
nychprotonówniemusiałybybyćnajbardziej
stabilne?Trzebaprzytymwiedzieć,żeneu-
tronmożepoprzezrozpadbetaprzemienić
sięwproton,uwalniającenergięorazelektron
iantyneutrino.Wczystymjądrzeneutrono-
wymwobecnościuwalnianejenergiineutrony
takdługozmieniałybysięwprotony
,ażrosnąca
energiaelektrycznapolamiędzyprotonamizu-
żyłabykażdykolejnyprzyrostenergii.Również
tutajistniejewartośćoptymalna,którawprzy-
padkumałychjąderprowadzidowyrównanego
stosunkumiędzyprotonamianeutronami,na-
tomiastwiększejądrapotrzebujątrochęwięcej
neutronów
.
Istniejejeszczeszereginnychzjawisk,które
wpływająnaenergięwiązania.Prowadząone
np.dotego,żejądrahelu-4orazwielejąder,
któremożnazbudowaćzjąderhelu-4,wykazujądosyć
wysokieenergiewiązania.Odtejzasadyistniejąjednak
wyjątki,cowidaćnaprzykładziebardzoniestabilnego
berylu-8.Mamyrównieżdwienietypowelukiwstabil-
nościwsamymśrodkugrzbietupierwiastkówstabilnych:
mianowiciewszystkieizotopypierwiastkówtechnetu
(43protony)iprometu(61protonów)sąniestabilne.
Jakwidać,jądraatomowesązłożonymi,kwantowo-me-
chanicznymisystemamiwielocząsteczkowymi,którenas
nieustanniezaskakują.
trwały
nietrwały
rok
lat
Okresypołowicznegorozpaduznanychjąderatomowychzliczbąpro-
tonów(Z)iliczbąneutronów(N).Tylkojądraprzedstawionenawąskim,
czarnymgrzbiecienaśrodkuwykresusątrwałe