Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Formacjaduchowa.Kulturaduchowastanowispontaniczną
syntezęnajwyższychosiągnięćbytuludzkiegowujęciu
diachronicznymisynchronicznym.Kulturajestobecna
wewszystkichczasach,jakożeduchbytuludzkiegojestwiecznie
teraźniejszościowyipermanentniedowartościowywanyonowe
osiągnięcialudzkichdzieł.Ubogacanieludzkiegoduchaodbywasię
poprzeznajwyższewzlotymyśliludzkiejwzakresietworzenia
oryginalnychdziełsztukiiliteratury,nauki
itechnologii19.Strukturalnymiskładnikamikulturyduchowejbytu
ludzkiegosą:fundamentalneteorienaukowe,apriorycznerachunki
logiczno-matematyczne,aksjologiaaprioryczna,arcydziełasztuk
wyzwolonychiliteratury,podstawowereligieświata.Historianauki,
sztuki,religiijestimmanentnymskładnikiemkulturyduchowej,
gdyżmożnająpojąćpoprzezkulturę,któranadajejejsens.Religia
niejestczymśodrębnymwzględemkultury:religięmożnapojąć
poprzezkulturę,gdyżsensreligiiwyznaczakultura.Tożsamość
imoceuropejskiejkulturywyznaczają:(1)starogreckafilozofia
inauka,(2)żydowskateologiaikapłaństwo,(3)rzymskieprawo,(4)
chrześcijańskimodelkultury,jakosyntezymyślistarogreckiej
iżydowskiejreligii,ujętejwrzymskimprawie.Naowychfilarach
wspierasięcywilizacjałacińska.Permanentnieewoluującakultura,
jako‘produkt’pokoleńludzkichistnień,jestdaremdlakolejnych
ludzkichistnieńwimięjejtrwaniawteraźniejszości,znaczonej
śladamiprzeszłości,leczzawszenakierowanejnaprzyszłość.
Historiakulturyduchowejjestwyznaczonaconajmniejtrzema
zakresamiśladówludzkichwzlotówduchaludzkiego:–pierwszy
zakreswyznaczonyjestideąprzyrody,zaśjejupostaciowienie
wyznaczająfundamentalneteorienaukprzyrodniczych;–drugi
zakreswyznaczonyjestideąkultury,zaśjejupostaciowienie
wyznaczająnaukiokulturze;–trzecizakreswyznaczonyjestideą
biokulturyczłowieka,zaśjejuprzedmiotowieniewyznaczaczęść
wspólnazakresupierwszegoidrugiego,wzmocnionarefleksją
imedytacjąfilozoficzną.Doosobliwychwyznacznikówkultury
należą:ideareligii,ideanaukiorazideafilozofii.Kulturaduchowa
jestwytworemludzkiegoumysłu,aleiumysłstanowi
ujednostkowienie20(ucząstkowienie)kulturyduchowej.
Każdyzosobnarozpatrywanymodelkulturyoznaczaosobliwą
perspektywęwzorcóworazosobliwąhierarchięwartości.WEuropie