Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.5.Podstawymineralogii
41
kachhipergenezyprocestenprowadzidopowstaniahydromuskowitu(miki
uwodnionej),anastępnieillitu.
Illitemokreślasięumownieodmianęmikiwystępującąwefrakcjiiłowej.
Różnicawskładziechemicznymmiędzymuskowitemaillitemwyrażasię
wmniejszejilościpotasu,obecnościcząsteczekwodyirównieżwiększejilo-
ściSi.
muskowit
illit
2KAl
2[(OH)
2AlSi
3O
10]→(K,H
3O)
2Al
3(Fe,Mg)[(OH)
4AlSi
7O
20]
Grubośćpakietuillituwynosiokoło1,0nmijesttowartośćrozpoznawcza
dlategominerałuprzyidentyfikacjirentgenowskiej.Kryształyillitusąbardzo
małe-poniżej2pm.Obserwowanewmikroskopieelektronowymczęstonoszą
śladydestrukcjiwpostaciwygiętychlubodłamanychkrawędzi(fot.2.11).
Kationowapojemnośćsorpcyjnaillituzawierasięwgranicach25-40
cmol(+)okg-1.Kationysąsorbowanewymienniewstrefiezewnętrznej,wysyca-
jączerwanewiązania.Dużyładunekwarstwmożewpewnychokolicznościach
powodować,żekationytesątrudnousuwalnepoprzezwymianęjonową.Takie
zjawiskoczęstowystępujewglebachuprawnych.Sztywnastrukturaillitunie
pozwalarównieżnazmianęwielkościprzestrzenimiędzypakietowej,mimo
wprowadzeniacząsteczkiwody.Makroskopowoobjawiasiętobrakiempęcznie-
niaillitupodwpływemwody.
Fot020110Pojedynczekryształyillitu(a)oraztworząceagregaty(b).SEM(fot.M.Michalik,
Z.Zagórski)
Illitypowstająnietylkopoprzeztransformacjęmik,aleprzedewszystkim
wwynikuwietrzeniaskaleniiinnychglinokrzemianówwwarunkachklimatu
umiarkowanego.Sąnajbardziejrozpowszechnionymiskładnikamiskałilastych
powstałychwśrodowiskachmorskich(np.łupkówilastych)orazosadówlo-