Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Typyużytkowekóz
3.6.
Kierunekwszechstronnieużytkowy(ogólnoużytkowy)
Kierunekwszechstronnieużytkowydotyczyras,któreniemogąbyćzakwa-
lifikowanedokierunkówpozostałychzewzględunawysocewyspecjalizo-
wanyproduktfinalnywytwarzanywtrakciedziałalnościprodukcyjnej.Nie
należygojednakpomijać,bołączyrasycharakteryzującesięwyjątkową
odpornościąnalokalnewarunkiśrodowiskowe.Bardzoczęstoniesąone
szerokorozpowszechnionezewzględunaichdoskonałedostosowaniedo
konkretnychwarunkówśrodowiskowych,częstoniepowtarzalnychwin-
nychregionach(Nowickiiin.,1999;Niżnikowskiiin.,2006).
Dotejgrupykózzaliczamym.in.rasyutrzymywanenakontynen-
cieafrykańskimwstrefierównikowej.Dominujetuzregułyużytkowa-
niewkierunkupozyskiwanianiewielkichilościmleka,mięsaiskór.Ten
ostatniproduktwwarunkachAfrykiŚrodkowej,zewzględunawyjątko-
wewaloryużytkowe,służydoprodukcjibukłaków–workówpotrzebnych
dotransportupłynów,głównieoliwyiwody.Podobnąrolęodgrywająkozy
utrzymywanewstrefierównikowejAzji.
WEuropierolakierunkuwszechstronnieużytkowegojestznacznieogra-
niczonazuwaginakomercjalizacjęprodukcjiiobrotusurowcami.Rasyro-
dzime,zwydajnościąmlecznąponiżej400kgwokresielaktacji,wtakich
warunkachniewytrzymująkonkurencji.Rosnąceznaczenieprogramów
rolno-środowiskowychpowoduje,żeposzukiwanietejgrupykózzaczyna
zyskiwaćnaznaczeniu.Niestety,częstosątoprocesynieodwracalne,czego
przykłademmożebyćPolska.Dysponowaliśmyrasamizaliczanymidotego
typuużytkowego,takimijakchoćbykozysandomierskie,kazimierzowskie
czykarpackie,którecharakteryzowałysięwydajnościądo400kgmleka
podczaslaktacji,aleprzedewszystkimdoskonalewykorzystywałylokal-
newarunkiśrodowiskowe.Dziękiintensywnymdziałaniomposzukiwaw-
czym,odtworzeniowymiprowadzonejpracyhodowlanejmożemycieszyć
siędzisiajobecnościątychraswPolsce.Aktualniewielkośćpogłowiaro-
dzimychraskózwynosi,wzależnościodrasy,35–60kózek.Zwierzętate
sąustabilizowaneeksterierowoizarejestrowaneprzezodpowiednieorga-
nypaństwowe.Tocenneibardzowymierneosiągnięciezawdzięczamyak-
tywnościbadawczejtakichośrodkównaukowychjakInstytutZootechniki
–PaństwowyInstytutBadawczy(kozakarpacka),UniwersytetPrzyrodniczy
wLublinie(kozasandomierska)orazSzkołaGłównaGospodarstwaWiej-
skiegowWarszawie(kozakazimierzowska).
43