Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
czytanazperspektywyegzystencjalnej,wpisujesięwtedwa
paradygmaty.Mieścisięmiędzyżydowskościąlosu
4
(piętnem
-tym,coPiotrMatywieckiwswejmonografiinazywasynek-
dochicznieutwarząTuwima”),corazbardziejdoskwierającąTu-
wimowiwmiędzywojniu(paszkwile,anonimy,napaściwprasie
nacjonalistycznej),potempodczasZagładyŻydów,którąprze-
żyłnawygnaniu,wpowiększającejsięsamotnościkonsekwen-
tnielewicowegoemigranta,iniejakoinefgie(wfigurzezabitej
matki,wyrzuconejprzezoknoszpitaladlapsychiczniechorych
wgetcie,wOtwocku)i,wreszcie,wpokieleckiejPolsce,doktó-
rejwrócił,boniemógłbezniejżyćipisać(ścigałygoemigracyj-
neoskarżeniaozdradęideałów)-a-dziecięcościąwyobraźni
poetyckiej,silniejszejniżcokolwiek,widocznejwwierszach,
zachowaniach,listach.Szaletej(nierówno)wagispotykająsię
wpunkcie,którynazywamformułąHenry)egoDavidamoreau:
obywatelskimnieposłuszeństwem.
JulianTuwim,copodejrzewalinajwrażliwsijegoczytelnicy
-IrenaTuwim,JadwigaSawicka,PiotrMatywiecki-byłposta-
ciątragicznąwsensie,jakitemuwyrażeniunadajesię
wtragedii
4uŻydowskośćlosu”pojmujęjakosynonimupoetyckościlosu”.Przywołuję
słowaJacques)aDerridy:uPoetaiŻydsązawszeurodzeninietu,alegdzie
indziej[wyróżn.-J.D.].[ś]Autochtonamisąjedyniewsłowieiwpiśmie”.
Cf.J.Derrida,EdmondJabèsipytaniaksięgi,[w:]E.Jabès,Księgapytań,
przeł.A.Wodnicki,Kraków2004,s.205.AlboIljiErenburga:„Maryna
Cwietajewapisała,że«każdypoetajestwgetcie».Słowatepodobałysię
Tuwimowi,nierazmijepowtarzał[wyróżn.-K.K.K.]”,LLŻ/3,31.Pisałam
ożydowskościlosupoetyckiegowksiążce,którapożyczyłatytułzPoematu
kresu(1924)Cwietajewej:unatymnajbardziejchrześcijańskimzeświatów”
-uwszyscypoecitoŻydzi”.PoetkaużywasłowapejoratywnegouŻydy”,nie
neutralnego-Jewriej(e).Cf.K.Kuczyńska-Koschany,„Всепоэтыжиды”.
AntytotalitarnegestypoetyckieikreacyjnewobecZagładyorazinnychdoświad-
czeńgranicznych,Poznań2013.
Pęknięcie
14