Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
piętnemnapoliczku-siebiesamegonieuwal
niałodsmut-
kuinaznaczenia
9
;poeta(polski)-jedenznajwiększych-ale
(polski)Żyd(czasnajwyższy,bytoprzeciwstawienie,taklek-
kieicelnieraniące,gdywypowiadajeantysemita,przekształcić
wciężkie,gęstejakpoezja,równanie:poeta,boŻyd=Żyd,bo
poeta);wspaniałyczłowiek,pozbawionyprzezlos,czasichoro-
bęradościżycia;twórcaowielkiej,trudnejdozmierzeniawy-
obraźni-cierpiącynalękotwartejprzestrzeni.Miałracjęinny
wielkiłodzianin,AleksanderBardini,gdyprzypominałsłowa
żydowskiejmodlitwy:uBoże,niepodnośmniedogóry.Boże,
nierzucajmnąoziemię”
10
.
Pęknięciewpoezji(wlosie)touchodźczymanifestMy,Żydzi
polscy,napisanyw1944rokujakotrendlazamordowanegona
-
roduijakolistzwyznaniemtożsamościżydowskiej,pełennie-
skrywanegobólu,leczzgorzkosztubackim:uJestemPolakiem,
botakmisiępodoba”.Manifestjestnajwyraźniejszącezurą
wżyciuitworzeniuTuwima.Zabrakniemujęzykadlatejnie-
wyobrażalnejrzeczy,jakąbyłaZagładaŻydówiwojennaheka-
tomba,nieznajdzieodpowiednichsłów(on-słowowierca).To,
cobędziemówiłnapogrzebiematki,nacmentarzużydowskim
pozamaterialnego”.Idalej:u[ś]tworzenie-wyłącznyprzywilejBoga
ipoety-stajesię[ś]pojęciemfundamentalnym.Jesttopojęcierozumiane
bardzoszerokoibardzonieprecyzyjnie,niemniejstanowiprototypniemal
wszystkichpóźniejszychkoncepcjitwórcyjakomaga”.
9Π,53-70.InaczejzapamiętałpierwszespotkaniezTuwimem,Jarosław
Iwaszkiewicz:uZgłębipamięci-zgłębikawiarniwychodzismukłybardzo
przystojnymłodyczłowiek,elegancjatrochęniepierwszejklasy.Pierwsza
rzeczcosięwidzitomyszkanatwarzy,coraczejdodajetejtwarzycha-
rakteru[wyróżn.-K.K.K.].Jeszczedziśbrzmiąmiwuszachcharaktery-
stycznyniskotenorowygłosimiłyśmiech”,M,21.
10K.Kuczyńska-Koschany,Skądsiębierzelekcjapolskiego?Scenariusze,pomy-
sły,konteksty,Poznań2016,s.16.AleksanderBardiniurodziłsię17listopada
1913rokuwŁodzi,zmarł30lipca1995rokuwWarszawie.
Pęknięcie
16